Amoxicillin

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang amoxicillin ay isang antibiotic na galing sa penicillin. Isa itong bactericide na beta-lactam antibiotic para sa mga impeksyon na dulot ng mga microbyo. Madalas na ito ang drug of choice dahil ito ay madaling ma-absorb ng katawan kumpara sa iba pa niyang kaparehong beta-lactam. Isa ito sa pinakamadalas na antibiotic na nirereseta sa mga bata.

Contents

Likas na katangian

Ang amoxicillin ay kilala bilang amoxycillin sa Inglatera at Australia o tormoxin naman sa India. Madalas itong paigsiin sa mga reseta bilang amox pero amoxicillin pa din ang tinutukoy nito. Mayroon itong systemic name na (2S,5R,6R)- 6-{[(2R)-2-amino- 2-(4-hydroxyphenyl)- acetyl]amino}- 3,3-dimethyl- 7-oxo- 4-thia- 1-azabicyclo[3.2.0]heptane- 2-carboxylic acid at may molecular weight na 365.4 gramo kada mole sa chemical formula na C16H19N3O5S.

Ang amoxicillin ay nakakagamot ng impeksyon dulot ng  mga microorganisms sa pamamagitan ng pagpigil sa paggawa ng mga ito ng mga cross linkage ng kade-kadenang peptidoglycan polymer na sumasapin sa mga cell walls ng gram-positive at gram-negative na bacteria. Hindi ito nakakapatay ng bacteria]) ngunit napipigilan nito ang pagdami nila. Ang H. influenzae, N. gonorrhea, E. coli, at mga strains ng Pneumococci, Streptococci, at Staphylococci ang mga uri ng bacteria na nasusugpo nito.

Mga pinaggagamitan at dosis

Maaring inumin ang amoxicillin na may laman ang tiyan. Mas mabilis na ma-absorb ang antibiotic at mababawasan ang pananakit ng tiyan.

Para sa mga nakatatanda

Para sa mga nakababata

  • Kung ang pasyente ay 4 na buwan hanggang 10 taong gulang, maaring magbigay ng 125 hanggang 250 milligrams kada 8 oras. Kung may bigat na hindi tataas ng 40 kilos, maaring magbigay ng 20 hanggang 40 milligrams kada kilo sa loob ng isang araw na hinati at ibibigay kada 8 oras. Para sa mga bagong silang hanggang 3 buwan, 30 milligrams kada kilong bigat ang maaring ibigay sa hinato na dosis kada 12 oras para sa mga sumusunod na kondisyon:
    • Impeksyon ng biliary tract
    • Gonorrhea
    • Pneumonia
    • Actinomycosis
    • Bronchitis
    • Typhoid fever at paratyphoid fever
    • Gastroenteritis
    • Lyme disease
    • Impeksyon sa bibig
    • Mga sakit sa spleen
    • Urinary tract infection
  • Pag-iwas sa endocarditis - May iisang dosis ng 50 milligrams kada kilong bigat. Ito ay iinumin 1 oras bago ng dental procedure. Hindi ito dapat lumabis ng 2 gramo kada dosis.
  • Otitis media - Para sa mga batang edad 3 hanggang 10 taon, maaring bigyan ng 750 milligrams 2 beses sa isang araw sa loob ng 2 araw.

Para sa iniiniksyon

Bagamat mas kilala ang amoxicillin bilang kapsula na iniinom para sa mga impeksyon, mayroon din itong vial na pang-iniksyon para sa mga sumusunod na sakit:

  • Sa mga impeksyon ng mga microorganisms na kaya nitong sugpuin.
    • Para sa mga nakatatanda - Maaring magbigay ng 500 milligrams kada 8 oras sa pamamagitan ng intramuscular o mabagal na intravenous na iniksyon. Kung matindi ang impeksyon, maari pa itong pataasin sa 1 gramo kada 6 na oras sa pamamagitan ng 3 hanggang 4 na minuto ng mabagal na intravenous na iniksyon o ihahalo sa suwero sa loob ng 30 minuto hanggang 1 oras.
    • Para sa mga nakababata -  Kung ang edad ay hindi baba sa 10 taong gulang, maaring magbigay ng 50 hanggang 100 milligrams kada kilong bigat ng amoxicillin ngunit hinati ang dosis sa loob ng 24 oras.
  • Listerial meningitis - Maaring magbigay ng 2 gramo kada 4 na oras sa loob ng 10 hanggang 14 araw sa pamamagitan ng suwero, ngunit may kasama pang iba pang antibiotic.

Para sa iba pang gamit

Ang amoxicillin ay ginagamit minsan para makaiwas sa impeksyon ng anthrax lalo na kung mayroon nang naganap na exposure dito.

Maari din gamitin ang amoxicillin para gamutin ang anthrax sa balat o mga impeksyon dulot ng chlamydia para sa mga nagdadalantao.

Side effects

Bagamat bibihira lamang ang mga pasyenteng nakakaranas ng side effect ng amoxicillin, may mga mangilan-ngilan na pasyenteng nakakaranas ng mga sumusunod:

May mga malalang kundisyon na hindi dapat maranasan kapag umiinom ng amoxicillin. Kapag ang mga sumusunod na sintomas ay naranasan, kailangang magpatingin sa doktor:

Dahil ang amoxicillin ay isang penicillin-based antibiotic, posible din na magkaroon ng allergy dito. Ang mga sintomas ng allergy ay di dapat isawalang-bahala at kailangang itakbo kaagad ang pasyente sa pinakamalapit na emergency room.

  • Matinding pantal sa balat
  • Pangangati at pamamaga sa mukha, dila, o lalamunan
  • Malalang pagkahilo
  • Nahihirapan huminga

Mga dapat iwasan

Ang amoxicillin ay bawal ibigay sa mga taong may allergy dito at sa iba pang mga penicillin.

Maari ding makaapekto sa bisa ng amoxicillin ang bacterial vaccines at pag gamit ng methotrexate at probenecid. Maaring pigilan ng huli ang pag-alis ng amoxicillin sa katawan na maaring magdulot ng overdose o pagkalason.

Mababawasan din ng pag-inom ng amoxicillin ang bisa ng oral contraceptives na maaring magdulot ng di inaasahang pagdadalantao. Kailangan gumamit ng iba pang uri ng artificial contraceptive tulad ng condom o diaphragm.

Ang amoxicillin ay maaring magdulot ng "false positive" na resulta sa mga urinary tests para sa diabetes lalo na kung ito ay gumagamit ng cupric sulfate.

Ang amoxicillin ay naipapasa sa mga sanggol ng kanilang mga inang nagpapasuso at maaring magdulot ng diarrhea o allergy sa mga ito subalit ito ay maari pa rin namang gamitin kahit na nagpapasuso. Maari din kasi itong gamiting antibiotic ng mga bagong silang na sanggol.

Availability

Dahil sa dami ng insidente ng bacterial resistance, karamihan ng mga amoxicillin na nirereseta ngayon sa Pilipinas ay iyong may kasama nang clavulanic acid o yung tinagurian na co-amoxiclav.

Madaming brand name ng amoxicillin na mabibili sa bansa. Karamihan sa mga ito ay iyong maaring inumin sa kapsula, drops, suspensions o granules. Kadalasan, ang mga kapsula ay mabibili sa 250 o 500 milligrams samantalang ang suspension at drops ay mabibili nang 100, 125, o 250 milligrams kada 5 milliliters ng gamot. Kilala sa mga botika ang Amoxil ®, Himox ®, at Pediamox ®. Sa mga de-iniksyon na amoxicillin, ang Moxillin ® ang pinakakilala.

Mga pangunahing isyu

Ayon sa isang interbyu na ginawa ng Reuters Health sa Estados Unidos, ang amoxicillin ay isa sa pinakamadalas na niresetang gamot na pinapagamit sa ibang tao. Ito ay isa sa mga naituturong dahilan ng bacterial resistance dahil ang taong nagbibigay ng antibiotic sa ibang tao ay di na natatapos ang full course ng kanyang gamot. Ang gamot na ito ay ang pinakamadalas na ireseta sa mga bata. Ang kagandahan lamang ay ang pagiging narrow spectrum ng amoxicillin at nakakapigil sa pag-develop ng bacterial resistance ng mga mikrobyo tulad ng nagdudulot ng sinusitis sa mga bata.

Dito sa Pilipinas, ang antibiotic at iba pang gamot pambata ay mas mahal kung ikukumpara sa gamot ng nakatatanda. Sa bansa na ang pangunahing nagdudulot ng sakit at kamatayan sa kabataan ay mga respiratory infections, ang presyo ng pangunahing antibiotic nito na amoxicillin  ay may malaking epekto sa kalusugan nila.

Ang presyo ng gamot, lalo na ng mamahaling antibiotic noon gaya ng amoxicillin ay natugunan ng Generics Act of 1988 kung saan ang mga generic na gamot ay nabibili sa mas murang halaga kung ikukumpara sa mga branded. Bagamat inulat ng Department of Health noong 2009 na mas madami nang Pilipino ang gumagamit ng generic na gamot, hindi pa rin ito sapat. Inulat noong 2009 na ang mga Botika ng Barangay na dapat nagsusulong ng murang gamot tulad ng amoxicillin ay overpriced dahil umano sa mga tinakdang presyo ng Philippine International Trading Company Pharma Inc. o PPI. Ayon naman sa huli, mataas ang presyo ng ibang gamot dahil sa tinatawag nilang cross subsidy kung saan binebenta palugi ang isang uri ng gamot ngunit babawiin ang tubo sa iba. Isa sa mga gamot na binebenta ng palugi sa DOH ang amoxicillin.

Ang R.A. 9502, o mas kilala bilang Cheaper Medicine Act of 2008 ay nagsusulong na magbigay ng mas murang gamot para sa mga Pilipino, lalo na sa mga kabataan. Inaasahang sa pamamagitan ng mga price caps  sa mga pangunahing gamot tulad ng amoxicillin, mapapamura nito kahit ang generic na bersyon pa ng gamot.

References