Bacteria

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Bacteria.jpg
Ang bacteria (bacterium) ay organismo na may iisang selyula na may kakayanang magparami. Ang hugis ng bacteria ay maaaring magbago. Ito ay namumuhay sa iba’t ibang lugar sa loob at labas ng katawan. Milyun-milyong mga bacteria ang nabubuhay sa balat, bituka, at sa mga ari.

Karaniwan sa mga bacteria ay hindi mapanganib at may ilan na maaaring gamitin para sa ikabubuti ng kalusugan (mabuting bacteria o malusog na bacteria). Gayunman, may mga bacteria na maaaring magdulot ng sakit kapag napadpad sa maling lugar sa katawan o dahil naka-desenyo ito upang salakayin ang katawan. Ang mga mapanganib na bacteria ay nagdudulot ng impeksyon at mga sakit .

Contents

Mga sakit na sanhi ng bacteria at panganib

Ang mga karamdamang dulot ng bacteria ay nararanasan kapag ang pathogenic bacteria ay nakakapasok sa katawan at nagsimulang dumami. Sinisiksik ng pathogenic bacteria ang mga malulusog na bacteria o tumutubo ito sa mga malulusog na tisyu. Ang mapanganib na bacteria ay naglalabas ng mga lason na nakakasira sa katawan.

Kabilang sa mga bacteria na nagdudulot ng sakit ang:

Maaring maranasan sa anumang eded ang mga karamdamang ito ngunit may ilang mga salik na nagpapataas tsansa ng pagkakaroon nito.

  • Mga sanggol, bata at matatanda
  • Pagkain ng itlog o karne na hilaw o hindi masyadong luto.
  • Pagkain ng panis o nalipasang pagkain o tirang pagkain na tinago ng higit sa dalawa o tatlong araw.
  • Pagkakaroong ng genetic predisposition sa bacteria.
  • Pagkakaroon ng talamak na sakit.
  • Hindi tama o sapat na paghugas ng kamay, lalo na pagkatapos gumamit ng banyo.
  • Paghawak sa mga reptiles, paghawak sa dumi ng hayop at paghawak sa hilaw na pagkain o pagkain na kontaminado ng bacteria.
  • Pagkalantad sa taong may impeksyon.

Sintomas

Ang mga sintomas ng sakit na dulot ng bacteria ay maaaring iba-iba depende sa uri ng impeksyon, parte ng katawan na may impeksyon, at iba pang mga salik tulad ng edad ng pasyente at kasaysayan ng kalusugan. Maaring katulad ito ng mga sintomas ng ibang sakit tulad ng colitis, trangkaso at impeksyong dulot ng virus.

Ang klasikong sintomas ng bacterial na impeksyon ay lagnat ngunit hindi lahat ng pasyente ay maaring makaranas nito. Karaniwang mga sintomas ng sakit na dulot ng bacteria ay:

  • Madugong ihi, masakit at madalas na pag-ihi
  • Mala-trangkaso na sintomas: pagkapagod, lagnat, pananakit ng lalamunan, ubo, pananakit ng katawan.
  • Pagiging iritable
  • Panghihina

Sa mga sanggol, ang mga sintomas ng ay:

  • Pag-umbok ng malambot na parte sa taas ng ulo
  • Kawalan ng gana sa pagkain.
  • Sobrang pag-iyak.
  • Pagiging maligalig.
  • Sobrang antok.

Ang mga sumusunod naman ay mga sintomas na maaaring hudyat ng mapanganib na kondisyon:

  • Pagkalito o pagdi- deliryo.
  • Malalim at basang ubo sa dibdib na mayroong madilaw, berde o kulay kapeng plema
  • Hirap sa paghinga at paghingal.
  • Sobrang taas na lagnat (mas mataas sa 101 antas Farenheit).
  • Hindi alisto.
  • Sa mga sanggol, pagkakaroong ng lubog na fontanel (malambot na parte sa taas ng ulo), lethargy, walang luha kung umiiyak at kaunti o hindi gaaanong nababasang diaper.
  • Hindi umiihi o kaunting ihi na kulay kape

Pagsusuri

Ang alin sa sumusunod ay maaaring gamitin sa pagsuri ng bacteria:

  • Acid-fast bacillus (AFB) smear and culture
  • Bacterial wound culture
  • Blood culture test
  • Gram stain
  • Procalcitonin test
  • Susceptibility testing

Lunas

Mga gamot na antibiotic ang ibinibigay na lunas sa mga sakit na dulot ng bacteria. Ito ay pumapatay sa mapinsalang bacteria o pumipigil sa mga ito na dumami at kumalat. May iba’t ibang kalse ng antibiotics na epektibo sa pagbigay lunas sa tiyak na bacteria. Ang antibiotics ay maaaring inumin, ibigay intravenously o gamit ang intramuscular na ineksyon, depende sa uri at lala ng bacterial na sakit at ibang mga factors.

Ang mga general na uri ng antibiotics ay ang sumusunod:

Ang mga sumusunod ay maaari din irekomenda ng doktor:

  • Tamang nutrisyon
  • Pagpapa-ospital sa intensive care lalo na kung may komplikasyon
  • Pagdagdag sa pluido ng katawan.
  • Pahinga

Ang mga taong may malapit na ugnayan sa isang tao karamdamang dulot ng bacteria tulad ng bacterial meningitis ay maaaring mangailangan ng gamutan o pagsubaybay kahit na walang sintomas.

Posibleng komplikasyon

Ang mga sakit na dulot ng bacteria ay nakakahawa at maaaring magdulot ng seryosong komplikasyon na maaaring magbigay panganib sa buhay tulad ng pagkalason ng dugo (bacteremia), pinsala sa bato at toxic shock syndrome. May mga pagkakataon na ang antibiotic na ginagamit ay hindi na nagiging epektibo dahil nagkaroon na ang katawan ng tinatawag na antibiotic resistance. Ito ang nagiging dahilan kung bakit nagiging mas mahirap gamutin ang sakit na dulot ng bacteria na maaaring magdulot ng seryosong komplikasyon tulad ng sepsis, coma at pagkamatay.

Pag-iwas

  • Iwasan makipag-ugnayan sa mga taong may sakit o may sintomas tulad ng lagnat, pagsusuka at pagtatae.
  • Pagtakip sa bibig at ilong gamit ang tisyu kung bumabahing o umuubo at paghuhugas ng kamay.
  • Ilagay agad ang mga tirang pagkain sa refrigerator o microwave at iwasang iwanan sa lamesa.
  • Ang mga tirang pagkain sa refrigerator ay dapat kainin sa pagitan ng dalawa hangang tatlong araw pwera nalang kung ito ay nasa freezer.
  • Pag-defrost ng pagkain sa loob ng refrigerator o microwave at hindi sa lamesa.
  • Pagkain sa masusustansiyang pagkain na mataas sa whole grains, prutas, gulay na may mababang fat protein at low fat na produktong dairy.
  • Pag-iwas sa stress at tamang pahinga.
  • Pagkuha ng rekomendadong bakuna.
  • Pagpapagamot at pagsunod sa tamang gamutan sa talamak na sakit.
  • Pagtapon sa panis na pagkain at mga madaling mapanis na pagkain na naiwan sa room temperature ng dalawang oras o higit pa.
  • Paggamit ng produktong panlaban sa bacteria sa paglinis ng lababo at ibang gamit.
  • Paghugas ng kamay pagkatapos gumamit ng banyo o pagkatapos maglinis ng dumi ng hayop, reptiles, maduming dyaper at hilaw na pagkain.
  • Paghugas sa plato, kubyertos, at sangkalan na nilapatan ng hilaw na karne gamit ang sabon at tubig.
  • Pagsuot ng mahabang pantalon o mangas at pagamit ng insect repellant kapag pupunta sa lugar na mataas ang damo o sa magubat na lugar.

Sanggunian

Pagkilala

Wikihealth cit.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiHealth sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.