Bronchitis

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang bronchitis ay ang pamamaga ng aporo ng bronchial tubes, ang nagdadala at naglalabas ng hangin mula sa baga. Ang karamdamang ito ay maaring maranasan ng panandalian o pangmatagalan o maging isang pabalik-balik na kondisyon.

Mga taong nasa panganib:

  • Matatanda, sanggol, at mga bata.
  • Mga taong may sakit sa puso o sakit sa baga.
  • Mga naninigarilyo.

Contents

Sanhi

Ang acute bronchitis ay karaniwang sanhi ng virus na nagiging sanhi ng sipon at trangkaso. Samantala, ang pinaka-karaniwang dahilan naman ng talamak na bronchitis ay ang paninigarilyo.

Mga bagay na maaaring magpalala sa kondisyon:

  • Alikabok
  • Alerhiya
  • Impeksiyon
  • Polusyon sa hangin.
  • Nakalalasong gas sa kapaligiran o lugar ng pinagtatrabahuhan, tulad ng minahan at pabrika ng damit.

Sintomas

Kabilang sa mga sintomas ng sakit na ito ang:

  • Pagkapagod
  • Pag-igsi ng paghinga.
  • Mababang lagnat sa loob ng tatlong araw o higit pa.
  • Kahirapan sa dibdib.
  • Tunog na parang humuhuni.
  • Ubo na gumagawa ng plema.

Karagdagang mga sintomas para sa talamak na bronchitis:

Pagsusuri

Ang hindi pangkaraniwang tunog (rales) na nagmumula sa baga ay maaaring surrin ng doktor gamit ang stethoscope. Maari ring gamitin sa pagsusuri ang kinuhang sample ng sputum o dura upang tukuyin kung may mga palatandaan ng pamamaga o impeksiyon.

Iba pang mga pagsubok na maaaring gawin:

  • X-ray ng dibdib
  • Pulse oximetry – Isang aparato ang nilalagay sa dulo ng daliri upang tulungan na matukoy ang dami ng oxygen sa dugo.
  • Sputum culture – Sinusuri nito ang bawat materyal na inilalabas ng baga at bronchi. Ito ay ginagawa upang hanapin ang mga bacteria na sanhi ng impeksiyon.

Lunas at paggamot

Gawin ang mga sumusunod na hakbang para sa maginhawang kalusugan:

  • Magpahinga
  • Bawal o huwag manigarilyo.
  • Uminom ng maraming likido (tubig).
  • Gumamit ng humidifier o mag-steam bath.
  • Ugaliin ang paghuhugas ng kamay at ang pagpapabakuna kada taon ng flu vaccine at pneumococcal vaccine.

Kung may mataas na lagnat, uminom ng gamot na:

  • Paracetamol – Para sa lagnat at sakit ng katawan.
  • Aspirin –Para sa lagnat at pananakit at pamamaga ng katawan (para sa matandang pasyente lamang).

Ang acute bronchitis ay hindi nangangailangan ng antibayotiko dahil ang impeksiyon, sa loob ng isang linggo, ay naglalaho ng kusa.

Komplikasyon

Ang panandalian o talamak na bronchitis ay maaaring humantong sa pulmonya. Dagdag pa rito, ang isang pasyenteng may talamak na bronchitis ay posibleng bumuo ng pabalik-balik na respiratory infections. Maaari ring magpahiwatig ito ng alinman sa mga sumusunod na komplikasyon:

Paalala

Tumigil sa paninigarilyo kung nais na maiwasan ang bronchitis, at sa gayon ay maiwasan ang pinsala sa baga.

Sumangguni agad sa doktor kapag:

  • Ang ubo ay madalas na bumabalik.
  • Umubo na may kasamang dugo.
  • May makapal at maberdeng uhog na may masamang amoy.
  • Nakararanas ng pananakit ng dibdib o pag-igsi ng paghinga.

Sanggunian

Pagkilala

Wikihealth cit.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiHealth sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.