Bulon

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Choking man.jpg

Ang pagkabulon (choking sa Ingles )ay ang pagbara ng pagkain o maliliit na bagay sa lalamunan. Ito ay nakakaharang sa natural na daloy ng oxygen papunta sa baga at utak. Kapag umabot ng higit sa apat na minuto ang pagkabara ng lalamunan, maaaring magkaroon ng asphyxia ang biktima at anoxia kung ito ay hindi agad naagapan. Ito ay pwedeng makapinsala sa utak at maaaring makamatay.

Contents

Dahilan

Ang pagkabulon ay dulot ng:

  1. Maliit na bagay na nababara sa lalamunan at nakakaharang sa daloy ng oxygen.
    • Ang likod ng bibig ay may dalawang bukasan: ang esopagoso at ang trachea. Ang esopagoso ay tumutuloy patungo sa bituka at ang trachea ay ang daanan ng hangin papunta sa baga. Kapag tayo ay lumulunon, ang trachea ay natatakpan ng isang harang na tinatawag na epiglottis. Ito ay pumipigil sa pagpasok ng pagkain sa baga. Ang trachea ay humihiwalay sa kaliwa at kanan na bronchus, na tumutuloy sa kaliwa at kanan na baga. Paliit nang paliit ang mga daanan ng hangin papunta sa mga baga. Ang isang bagay na maling pumapasok sa trachea ay mababara talaga dahil sa kumikitid ito habang papunta sa baga.
    • Ito ay kadalasang nangyayari sa mga bata dahil sa kanilang hilig na maglagay sa bibig ng mga malilit bagay tulad ng laruan tulad ng holen, mga gulong ng laruang kotse o butones. Ang pagkabulon rin ay maaaring dahil sa kakulangan ng pagnguya ng pagkain tulad ng matigas na kendi o mani.
    • Sa mga matatanda, ito ay mas madalas maranasan habang kumakain. Maaaring mabulonan ang isang tumatawa o nagsasalita habang kumakain.
  2. Mga sakit na may kinalaman sa pagharang ng daan ng oxygen sa lalamunan tulad ng sakit sa o Parkinson's disease.
  3. Pag-ipit ng larynx o trachea dulot ng pagsakal.

Sintomas

Ang mga sumusunod ay senyales na ang isang tao ay nabubulunan:

  • Kahirapan o kawalan ng kakahiyan makapagsalita
  • Kahirapan sa paghinga
  • Marahas na pag-ubo o tunog na parang nagmumumog o nasusuka
  • Paglagay ng kamay sa lalamunan o bibig
  • Pagsesenyas gamit ang kamay, tinuturo ang lalamunan
  • Sa sitwasyon na hindi agad naagapan ang kawalan ng paghinga, pagiging kulay asul ng mukha dahil sa kawalan ng oxygen
  • Sa sitwasyon na hindi maagapan ang lahat ng nasabing sintomas, pagkawala ng malay

Paggamot

TANDAAN: Kailangan ng agarang tulong medical ang isang taong nabubulunan. Kinakailangan itong agapan kaagad dahil ito ay nakamamatay. Tumawag kaagad sa emergency hotline para humingi ng tulong o tumawag ng ambulansya. Huwag bigyan ng inumin ang nabubulunan dahil ang likido ay maaari ring makabara lalo.

Simulan kaagad ang pang-unang lunas.

  • Huwag dagukan ang pasyente sa likod. Bukod sa delikado, maaaring lalo itong bumara sa lalamunan.
  • Kung hindi nakikita ang nakabarang bagay sa loob ng bibig, huwag subukan ito kunin dahil baka lalo itong bumara.
  • Kung bata ang nabulunan, maaaring itiwarik ang bata para matanggal ang bara.
  • Kung matanda ang nabulunan, yakapin mula sa likod at diinan ang gawing sikmura gamit ang kamao. Gawin ito paulit-ulit hanggang matanggal ang bumarang pagkain. Kapag buntis ang pasyente, iposisyon ang iyong kamay sa ilalim ng dibdib.
  • Kung hindi natatanggal ang pagkaing bumara, dalhin agad sa pagamutan ang pasyente.

Kapag natanggal ang nakabarang bagay ngunit hindi humihinga o nawalan ng malay ang pasyente, bigyan siya ng cardiopulmonary resuscitation (CPR).

Sanggunian