Erythromycin

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang gamot na erythromycin ay isang uri ng macrolide antibiotics na may malawak na spectrum laban sa mga mikrobyo. Ito ay kadalasang ibinibigay ng mga doktor kung ang pasyente ay may allergy sa mga gamot na penicillin o mga kapareho nito.

Contents

Likas na katangian

Ang antibiotic na erythromycin ay mula sa strain ng isang bacteria na kinilalang Saccharopolyspora erythraea. Ang bacteria na ito ay likas na naninirahan sa lupa ng Iloilo. Noong 1949, nang kumuha ng soil samples si Abelardo Aguilar, isang Pilipinong siyentipiko, ipinadala niya ito sa Eli Lilly, isang kumpanyang gumagawa at tumutuklas ng mga gamot. Mula sa lupang iyon, nagawang hanguin ni J.M. McGuire at ng kanyang mga kapwa mananaliksik ang metabolic products ng bacteria na kinilala noon bilang Streptomyces erythreus.

Ang erythromycin ay may chemical formula na C37H67NO13 at may molecular mass na 733.93 gramo kada mole. Samantala, (3R,4S,5S,6R,7R,9R,11R,12R,13S,14R)-6- {[(2S,3R,4S,6R)-4-(dimethylamino)-3-hydroxy-6-methyloxan-2-yl]oxy}- 14-ethyl-7,12,13-trihydroxy-4-{[(2R,4R,5S,6S)- 5-hydroxy-4-methoxy-4,6-dimethyloxan-2-yl]oxy}- 3,5,7,9,11,13-hexamethyl-1-oxacyclotetradecane-2,10-dione naman ang kanyang IUPAC o systematic name.

Ang erythromycin ay nakakasugpo ng bacteria sa matataas na dosis (1 hanggang 2 gramo kada araw). Hinuha ng mga pharmacologists at mga kemiko na ang bactericidal action nito ay dahil sa pagpigil sa DNA replication ng bacteria. Kapag ipinagsama ng erythromycin ang 50s sa 70s sub-unit na matatagpuan sa rRNA ng bacteria, tiyak na ang pagpigil ng paggawa ng mahahalagang protina na kinakailangan para dumami at mabuhay ito.

Mga pinaggagamitan

Ang erythromycin ay mabilis na napapakinabangan ng katawan kung ito ay iinumin na walang laman ang tiyan. Dahil nga ito ay likas na acidic, madalas nakakaranas ng pagduduwal kaya makakabuting uminom nito ng may kasabay na pagkain o gatas.

Ang haba at dosis ng paggamot gamit ang erythromycin ay nakasalalay sa kung anong kundisyon ang ginagamot at kung paano tumutugon ang katawan dito. Maari din isaalang-alang ng doktor ang bigat at edad ng batang iinom nito. Kailangan itong inumin sa buong kahabaan ng gamutan kahit nakakaranas na ng ginhawa. Ito ay para mapigilan ang pagiging resistant ng mga mikrobyo sa gamot na ito. Kadalasan, iniinom ito ng kada 6 na oras o kada 8 oras sa loob ng 7 araw hanggang 3 linggo.

Ang mga mikrobyo na napapatay ng erythromycin ay ang mga sumusunod:

  • Upper respiratory tract infections na dulot ng Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, o Haemophilus influenzae. Kailangang ibigay kasama ang mga sulfonamides para ito’y maging epektibo).
  • Lower respiratory tract infections na dulot ng Streptococcus pneumoniae o Streptococcus pyogenes.
  • Iba pang mga mikrobyo tulad ng Listeria monocytogenes, Streptococcus pyogenes o Staphylococcus aureus, Corynebacterium diphtheriae o Corynebacterium minutissimum, Entamoeba histolytica, Legionella pneumophila, at Ureaplasma urealyticum.
  • Sexually transmitted diseases at mga kumplikasyon nito na dulot ng Treponema pallidum, Neisseria gonorrhoeae, atChlamydia trachomatis.

Rekomendadong dosis

Ang mga dosis na nakalista ay ang kadalasan haba ng gamutan na nirereseta ng mga doktor para sa mga kundisyong nababanggit:

Para sa mga nakakatanda

  • Maaring magbigay ng 1 hanggang 2 gramo ng erythromycin kada araw, o hanggang 4 na gramo para sa matitinding impeksyon. Ang dosis nito ay hinahati ng 2 beses kada araw. Maari itong ibigay para sa pertussis, trench fever, chancroid, mga impeksyon na dulot ng chlamydia, diphtheria, Legionnaire's disease, pneumonia, sinusitis, matitinding kaso ng Campylobacter enteritis at bronchitis.
  • Kung ito at para sa acne, maaring uminom ng 250 milligrams ng erythromycin kada araw. Kung matindi ang sumpong ng tighiyawat, hanggang 500 milligrams ang maaaring inumin 2 beses kada araw.
  • Kung may allergy naman sa penicillin o sulfonamide ngunit kailangan umiwas sa mga impeksyon dulot ng pneumococcus o streptococcus lalo na sa mga pasyenteng maaring may rheumatic heart disease o sakit sa puso, maaring uminom ng 250 milligrams ng erythromycin dalawang beses sa isang araw.
  • Sa pamamagitan ng iniksyon, maaring magbigay ng 15 hanggang 20 milligrams kada kilong bigat sa isang araw o hanggang 4 na gramo ng erythromycin kada kilo sa isang araw para sa matitinding impeksyon. Ito ay maaring ibigay bilang continuous infusion o kada 6 na oras na intermittent infusion sa loob ng 20 minuto hanggang 1 oras.
  • Kung ipapahid naman, ang 0.5% erythromycin ointment ay maaring ibigay para sa mga impeksyon sa mata. Ito ay ipapahid sa mata ng hanggang 6 na beses sa isang araw. Kung ito naman ay 2% erythromycin gel o solution, maaring itong ipahid sa tighiyawat ng 1 hanggang 2 beses sa isang araw. Kailangang itigil ang gamutan kung hindi naman gumagaling o lalo pang lumala sa loob ng 6 hanggang 8 linggong gamutan.

Para sa mga nakababata

  • Para sa mga impeksyon na dulot ng mga mikrobyong napapatay ng erythromycin, matinding kaso ng Campylobacter enteritis, pertussis, trench fever, chancroid, impeksyon dulot ng chlamydia, diphtheria, Legionnaire's disease, pneumonia, sinusitis, at bronchitis. Ang 30 hanggang 50 milligrams kada kilong bigat ng erythromycin ay maaring inumin sa loob ng isang araw para sa mga batang mas bata pa sa 1 taon. Kung edad 2 hanggang 8 taon, 1 gramo na hinati sa loob ng isang araw. Kung mas matanda pa sa 2 taon, 500 milligrams na hinati sa loob ng isang araw.
  • Para sa acne, maaring uminom ng 250 milligrams hanggang 500 milligrams kada araw para sa edad 12 anyos pataas. Para sa mga sanggol na may tighiyawat, ang 250 milligrams na hinati sa dalawang dosis sa isang araw ay sapat na.
  • Pang-iwas sa mga impeksyon dulot ng pneumococcus at streptococcus lalo na kung may allergy sa penicillin o sulfonamide, 125 milligrams dalawang beses sa isang araw para sa mga batang 1 buwan hanggang 2 taon gulang. Para sa mga batang edad 3 taon pataas, 250 milligrams na hinati sa dalawang beses isang araw.
  • Para sa neonatal conjunctivitis, kailangang ipahid ang 1 centimeter na 0.5% ophthalmic ointment ng erythromycin sa bawat lower conjunctival sac ng mata nang 2 hanggang 6 na beses sa isang araw, depende sa lala ng impeksyon.

Side effects

Habang nagsasanay pa ang katawan sa gamot, karaniwan nang makaranas ng mga sumusunod:

Ang mga umiinom ng erythromycin ay maari ring makaranas ng mga sumusunod:

Kailangang pumunta sa ospital o magpatingin sa duktor kapag nakaranas ng mga sumusunod na kundisyon habang iniinom ang erythromycin:

Mga dapat iwasan at pag-ingatan

Ang mga buntis, mga may tama sa atay, mga may porphyria, mga sanggol na mas bata pa sa 2 linggo, at mga may allergy sa erythromycin ay hindi dapat uminom nito.

Madalas maaring magdulot ng diperensya sa atay ang pag-inom ng erythromycin. Kailangang mag-ingat ang mga taong:

  • Naggagamot ng mahigit 10 araw lalo na sa mga pasyenteng dati nang uminom nito dahil maaring magkaroon sila ng cholestatic hepatitis.
  • May mga sakit sa atay
  • Mga nakakaranas ng arrhythmias
  • Mahabang QT interval
  • Mga nagpapasuso ng sanggol

Kailangang iwasan ang estolate sa mga taong may tama sa atay. Ang lactobionate ay kailangang namang iwasan ng mga taong may diperensya sa bato. Kailangang subaybayan ang liver function ng mga ito. Maari din palalain ng erythromycin ang panghihina ng mga muscles sa mga taong may myasthenia gravis.

Interactions

Maaring kontrahin ng erythromycin ang epekto ng iba pang antibiotics gaya ng lincomycin at clindamycin. Bawal din isabay dito ang pag-inom ng mga inuming nakakalasing. Maaring malason ang katawan sa labis na alkohol na maa-absorb ng katawan.

Nakakamatay na kumbisyon ang pagpo-potentiate ng erythromycin sa mga gamot tulad ng neuromuscular blockers, oral anticoagulants, ciclosporin, at theophylline. Maari ding malason kung ang erythromycin ay isasabay sa mga gamot gaya ng terfenadine, astemizole, ergotamine, at cisapride. Madalas nakakikitaan ng arrhythmia at torsades de pointes dito.

Maari ring magdulot ng false positive na resulta para sa mga urinary catecholamines at ng matataas na serum aminotransferase ang erythromycin.

Mas madaling napapakinabangan ng katawan ang erythromycin kung isasabay ang pag-inom sa pagkain ngunit kung ito ay ang base o stearate, mas mainam na inumin ito na walang laman ang sikmura.

Availability

Nang ilunsad ng Eli Lilly ang gamot na ito noong 1952, kinilala ito sa brand name na Ilosone®, bilang pagkilala sa Iloilo, ang bayang pinanggalingan nito. Ibinenta noon ang purong erythromycin bilang kapsula at tableta ngunit ito ay napaka-acidic at madaling masira ng asido sa tiyan. Dahil dito, may mga salts na mas hindi nakaka-asim ng sikmura (gaya ng estolate, stearate, at ethylsuccinate) ang ginagamit para sa mga iniinom na bersiyon ng erythromycin. Mayroon namang gluceptate at lactobionate salts para sa uri ng erythromycin na kailangang i-inject.

Sa mga botika sa Pilipinas, maaring mabili ang erythromycin bilang suspension, ophthalmic ointment, drops, granules, film-coated tablet, gel, at solusyon. Kilalang brand names ang Ilosone ®, Erythrocin ®, at Sensomed ®.

Lokal na isyu

Pumanaw si Abelardo Aguilar nang hindi man lang nakatanggap ng pabuya o anumang pagkilala mula dito. Si Aguilar ay humingi ng 500 milyong dolyar para sa royalty mula sa kumpanyang Eli Lilly, Co.. Para sana ito sa pagtaguyod ng isang foundation upang makatulong sa kanyang mga mahihirap na kababayang may sakit. Sa kasamaang palad, hindi ito ibinigay sa kanya ng nasabing kumpanya.

Ayon sa isang forum na isinagawa ng World Intellectual Property Organization, kailangang protektahan ng Pilipinas ang mga tuklas na gamot sa pamamagitan ng patents para naman makilala ang mga lumikha o tumuklas nito. Ang kikitain mula sa mga patents na ito ay maaring maging pondo para tumuklas pa ng mas maraming kapakipakinabang na mga bagay na mula sa Pilipinas.

Ayon naman sa isang forum noong 2008 ng Philippine Council for Health Research and Development, mayroong itinataguyod na digital library na nagkakahalaga ng sampung milyong piso upang protektahan ang biomedical indigenous knowledge ng bansa. Sa pamamagitan ng sistemang ito, dokumentado ang mga likas na health practices at mga raw materials na kadalasan ay inaangkin ng mga dayuhang mananaliksik. Ito ay isang anyo ng biopiracy na mahalagang mahigpit na tutulan ng bansa.

May panukala na inihain sa Kongreso noong 2008 na nag-uutos sa mga ospital na magsagawa ng ocular prophylaxis sa mga bagong silang na sanggol para maiwasan ang pagkabulag. Tinatayang mula Abril 1994 hanggang Hulyo 1995, may 478,968 na sanggol ang nabubulag dahil hindi sila nakatanggap nito. Ang ocular prohylaxis ay maaring isagawa sa pagpahid ng 0.5% erythromycin ointment, 1% tetracycline o 1% silver nitrate aqueous solution.

References