Estrogen

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang estrogen o oestrogen ay hormone na natural na ginagawa ng katawan. Hindi lamang iisang hormone ang estrogen bagkus ay bumubuo ng isang grupo ng mga compound kasama ang estrone, estradiol, at estriol. Kinikilala sa pangkalahatan bilang estrogen, ito ang pangunahing sex hormone sa mga kababaihan at mahalaga sa normal na sexual development at reproductive system. Kahit natatagpuan din ang estrogen sa mga lalaki, higit na mas mataas ang sukat nito sa mga babae, lalo na sa mga maaaring maganak pa.

Contents

Produksyon

Ang luteinizing hormone (LH) at follicle stimulating hormone (FSH), ang tumutulong sa katawan sa pamamahala sa paggawa ng estrogen sa mga babaeng nago-ovulate.

  • Karamihan ay nabubuo sa mga obaryo sa pamamagitan ng mga nabubuong itlog.
  • Mula sa mga obaryo, naglalakbay ang estrogen patungo sa iba’t-iba pang bahagi ng katawan tulad ng mga buto, kalamnan, utak, dugo, at puso.
  • Nabubuo din sa corpus luteum ng obaryo at sa inunan.
  • Ang atay, mga suso at adrenal glands ay gumagawa rin ng estrogen ngunit sa mas mababang dami.
  • Mula pagkapanganak:
    • Maaaring apektado ng estrogen ng ina ang katawan ng mga sanggol, maging babae o lalaki man, kaya’t minsan ay may kaunting paglaki ng tisyu sa dibdib.
    • Nawawala din matapos ang ilang linggo.
    • Sa mga babae, maaaring magkaroon uli ng kaunting paglaki ng dibdib dahil sa normal na produksyon ng estrogen ngunit nawawala rin ng tuluyan habang tumatanda.
  • Sa panahon ng puberty:
    • Sa pagdadalaga, gagawin na ng pituitary gland ang mga luteinizing hormone at ang mga follicle stimulating hormone para masimulan ang maramihang paggawa ng estrogen at iba pang hormone sa mga obaryo.
    • Kapag ang hinog na itlog ay hindi na-fertilize, bumababa ang lebel ng estrogen sa obaryo at inilalabas ito kasama ang sapin ng bahay-bata bilang buwanang regla.
  • Sa panahon ng pagbubuntis:
    • Dahil sa human chorionic gonadotrophin (HCG) na ginagawa ng nabubuong inunan, dumadami ang produksyon ng estrogen at progesterone na kailangan para matuloy ang pagbubuntis.
    • Sa pang-apat na buwan ng pagbubuntis, ang inunan na ang nagiging pangunahing pinanggagalingan ng estrogen at progesterone.
    • Matapos ang panganganak, bumabagsak ang sukat ng estrogen patungo sa dating lebel bago magbuntis.
  • Sa panahon ng menopause:
    • Tumitigil ang mga obaryo sa paggawa ng estrogen ngunit may kaunti pa ring nagagawa ang ilang bahagi ng katawan.

Uri

Dose-dosena ang dami ng estrogen na umiikot sa katawan ng babae ngunit ang mga sumusunod ang pinakamahalaga sa lahat:

  1. Estradiol- Ginagawa sa mga obaryo at ang pangunahing estrogen na umiikot sa katawan bago sumapit ang menopause sa kababaihan. Ito din ang pinakamatapang na estrogen at namamahala sa buwanang pangingitlog at normal na siklo ng buwanang regla.
  2. Estrone- Galing sa adrenal glands at nabubuo ng mga matatabang tisyu. Hindi ito kasing tapang ng estradiol ngunit mas nagkakaroon ng higit na importansya matapos sumapit ang menopause.
  3. Estriol- Isang by-product ng estradiol at estrone, karaniwan itong nabubuo mula sa atay at pinakamarami habang nagbubuntis. Gawa din ito bilang kombinasyon ng mga sangkap mula sa inunan, mula sa sanggol, at mula mismo sa katawan ng buntis.

Tungkulin

  • Reproduksyon
  • Maagang paghinog ng ari ng babae, bahay-bata], fallopian tubes, at iba pang organo ng babae.
  • Pagpapatubo ng suso
  • Growth spurt sa pagdadalaga
  • Namamahala sa siklo ng buwanang regla ng kababaihan
  • Hinahanda ang follicle sa pagpapakawala ng itlog
  • Naghahanda sa matris para sa pagbubuntis sa pamamagitan ng pagpapayaman at pagpapakapal ng endometrium kasama ang progesterone
  • Namamahala sa mga pagbabago ng cervical mucus
  • Pinalalakas ang daloy ng dugo sa mga suso at bahay-bata
  • Tumutulong sa pamamahala ng fluid at balanse ng electrolytes sa katawan para masiguradong maayos na nagtatago ng moisture ang balat.
  • Tumutulong sa pangangalaga ng bone density sa pagpapadami ng osteoblast o mga selyulang na bumubuo ng buto.
  • Tumutulong sa pagbuo ng mga pagkakaiba sa pagitan ng mga lalaki at babae na hindi nauugnay sa reproductive system tulad ng mga sumusunod na katangiang pambabae:
    • Mas malapad na balakang
    • Mas maraming taba sa rehiyon ng pigi, hita at balakang.
    • Mas konting buhok sa mukha
    • Mas makinis na kutis

Epekto sa katawan

  • Nagpapababa ng panganib ng cardiovascular diseases at paglutong ng mga buto.
  • Maaaring magbigay ng sigla ng pagkabata sa katawan.
  • Pinangangalagaan ang pangkalahatang kalusugan ng puso, buto, matris, pantog, at ari ng babae.

Sobrang estrogen

Kakulangan ng estrogen

  • Osteoporosis
  • Hot flushes
  • Panunuyo ng balat
  • Labis na pagpapawis
  • Pagninipis ng lining ng vagina
  • Panunuyo at pangangati ng puwerta
  • Impeksyon sa pagihi
  • Hindi mapigilang pagihi
  • Depression at pagka-iritable
  • Pagkairitable.
  • Pagkawala ng konsentrasyon sa gawain

Iba pang gamit ng estrogen

  • Hormone Replacement Therapy (HRT) – para sa mga may menopause o iyong mga gustong magpapalit ng kasarian.
  • Para sa pangangati at panunuyo ng puwerta at sa osteoperosis.
  • Paggamot sa ilang uri ng kanser sa suso at prostrate sa kalalakihan.

Panganib

  • Maaari lamang inumin sa ilalim ng pamamahala ng doktor.
  • Bawal inumin kasama ang ilang gamot at pagkain.
  • Nagtataas ng panganib ng endometrial cancer o kanser sa lining ng matris habang tumatagal ang pag-inom.
  • Kung hindi pa natatanggalan ng bahay-bata, dapat uminom ng progestin kasabay ng estrogen dahil maaaaring mabawasan nito ang panganib na magkaroon ng endometrial cancer. Gayunpaman, maaari namang lumaki ang panganib na magkaroon ng ibang problema sa kalusugan, tulad ng kanser sa suso, atake sa puso, stroke, pamumuo ng dugo sa baga o binti, at dementia.
  • May mga side effect para sa ibang tao na kailangan agad ikonsulta sa doktor.

Pangangalaga para sa tamang lebel ng estrogen

  • Siguraduhing tama at malusog ang timbang lalo na sa pagsapit ng menopause.
  • Iwasan ang labis na timbang.
  • Huwag uminom ng alkohol.
  • Mag-ehersisyo
  • Kumonsulta sa espesiyalistang doktor para sa pagsusuri at medikasyon kung kailangan.

Sanggunian