Sepsis

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang sepsis ay isang nakakamatay na komplikasyon dahil sa isang impeksyon. Ito ay nangyayari kapag nagkaroon ng pamamaga sa katawan ng tao dahil sa mga kemikal na inilalabas ng sistemang pananggalang sa daluyan ng dugo. Ang mga kemikal na ito ay inilalabas upang labanan ang anumang impeksyon sa katawan subalit maaari itong magdulot ng pamumuo ng dugo na maaari namang bumara sa pagdaloy ng nutrisyon at hangin sa mga ugat. Dahil dito, maaring magdulot ng malaking pinsala sa mga organo ang sepsis. Kapag labis na lumala ang sepsis at ito ay naging septic shock kung saan maaaring bumaba ng husto ang presyon ng dugo at hindi makadaloy ang dugo sa iba’t ibang bahagi ng katawan. Kung hindi ito maagampan kaagad sa pamamagitan ng pagbibigay ng antibayotiko at iba pang uri ng paggamot, maari itong maging sanhi ng pagkamatay.

Lahat ng tao ay maaaring magkaroon ng ganitong komplikasyon subalit mas madalas nitong maapektuhan ang mga taong may edad na at ang mga taong may problema sa kanilang sistemang imyuno.


Contents

Sanhi

Ang mga impeksyong mula sa bakterya ang kadalasang sanhi ng pagkakaroon ng komplikasyon na sepsis. Maaari ring magkaroon nito ang mga taong may impeksyon na mula sa fungus, parasitiko, at mga virus. Mas tumataas ang posibilidad na magkaroon ng sepsis ang isang tao kung ang impeksyon ay isa sa mga sumusunod:

Bukod sa mga nabanggit na karamdaman, mas tumataas pa ang posibilidad ng pagkakakaroon ng sepsis ng isang tao kung siya ay may edad na 65 o higit pa, o kung mahina na ang kanyang sistemang pananggalang dahil sa human immunodeficiency virus (HIV) o dahil sa mga gamot sa kanser o sa paglilipat at pagpapalit ng organo.

Maari ring magkaroon ng sepsis ang mga taong may malulubhang sakit at kinabitan na ngmga aparato gaya ng catheter at mga tubo sa paghinga.

Sintomas

Iba’t iba ang bahagi ng katawan na maaaring pag-ugatan ng sepsis kung kaya’t iba iba rin ang mga sintomas na maaaring maranasan ng isang taong apektado nito. Ang mga sumusunod ay ilan sa mga karaniwang senyales ng ganitong komplikasyon:

Upang malaman kung may sepsis nga ang isang tao, nagsasagawa ng pagsusuri sa dugo. Nagsasagawa rin ng mga pagsusuri sa atay at blood gases at kinukuha rin ang bilang ng white blood cell at platelet upang malaman naman kung gaano na kalala ang karamdaman ng pasyente. Ilan pa sa mga pagsusuring maaaring isagawa ay ang blood differential, Fibrin degradation, at peripheral smear.

Mga yugto

Ang sepsis ay may tatlong yugto.

  • Mild sepsis - Nagkakaroon ng lagnat na kadalasan ay hindi bababa sa 38.5 Celsius. Bumibilis rin ang pagtibok ng puso ng higit pa sa 90 bpm (beats per minute) at ang bilis ng paghinga o respiratory rate ay nagiging higit pa sa dalawampu sa bawat minuto.
  • Severe sepsis - Magkakaroon ng pagbaba ng bilang ng platelet count at kahirapan sa paghinga. Maaari ring magkaroon ng mga pantal sa balat, abnormal na pagtibok ng puso, kalituhan, at labis na pagkaunti ng ihi.
  • Septic shock - Labis na bababa ang presyon ng dugo nito at maaaring hindi madaluyan ng sapat na suplay ng dugo ang iba’t ibang organo ng katawan. Dahil dito, nagiging laganap ang gangrene at namamatay ang mga tisyu ng katawan. Kadalasang nakakabawi pa ang mga taong nagkakaroon ng mild sepsis ngunit may malaking posibilidad na mamatay ang isang pasyenteng umabot na sa yugto ng septic shock.

Lunas

Maaaring maagapan ang sepsis kung ito ay agad na matutukoy masisimulan ng maaga ang paggamot. Ang mga pasyenteng may sepsis, kahit na nasa panimulang yugto pa lamang, ay kadalasang inilalagay na sa intensive -care unit (ICU) ng mga ospital. Samantala, ang mga pasyenteng mayroong severe sepsis septic shock ay binabantayang maigi at binbigyan ng iba’t ibang mga pagsusuri at kaagarang lunas upang manatili ang maayos na pagdaloy ng dugo, paghinga, at pagtibok ng puso.

Kaagad-agad ring binibigyan ng antibayotiko ang pasyente bago pa malaman kung anong uri ng impeksyon mayroon siya. Unang ibinibigay ang mga general antibiotics na idinadaan sa swero. Matapos magsagawa ng ilang uri ng mga pagsusuri sa dugo upang malaman kung ano ang sanhi ng impeksyon, binibigyan naman ang pasyente ng mas tiyak at angkop na uri ng antibayotiko.

Kadalasang binibigyan rin ng IV fluids' ang mga pasyente upang hindi tuluyang bumaba ang presyon ng dugo. Mayroon ring mga gamot para mapanatili ang normal na lebel ng blood sugar. Kung minsan, inirerekomenda rin ng doktor ang iba’t ibang uri ng vasopressor medications upang humapit ang mga daluyan ng dugo. Mayroon ring mga ginagamitan ng activated protein C (APC) . Kung kinakailangan, ginagamitan rin ang pasyente ng mga kagamitang tumutulong sa paghinga at pang-dialysis. Maaari ring magsagawa ng operasyon.

Sanggunian

  • Sepsis. Cleveland Clinic. (Hinango noong 20 Octobre 2011)
  • Sepsis. Mayo Clinic. (Hinango noong 20 Octobre 2011)