Sistemang panunaw

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang sistemang panunaw ay binubuo ng digestive o alimentary tube at ang katulong nitong mga organ ng panunaw. Ang mga humpak na organ na ito ay magkakaugnay sa isang mahaba at pasikot-sikot na tube mula sa bibig hanggang sa anus.

Makikita sa loob ng tube ang lining na tinatawag na mucosa. Sa bahaging bibig, tiyan, at maliit na bituka, ang mucosa ay nagtataglay ng maliit na glandula na, naglalabas ng juices para makatunaw ng pagkain. Ang atay at ang pancreas na parehong hango embryologically mula sa digestive tract ay naglalabas ng digestive juices na umaabot sa bituka papunta sa mga maliliit na tubes na tinatawag na ducts. Iniipon ng gallbladder ang digestive juices ng atay hanggang sa ito ay kailanganin ng bituka. Ang nervous system at sistemang sirkulatoryo ay mahalagang bahagi rin ng sistemang panunaw.

Contents

Bahagi ng sistemang panunaw

Ang bawat organ ay may sariling tungkulin para sa digestion. Inaabot ng 12 hanggang 48 oras upang makumpleto ang proseso ngunit ito ay naiiba depende sa tao at sa klase ng kinunsumong pagkain.

  • Bibig - Ang pagkain ay dinudurog ng organ na ito sa tulong ng laway bilang pampadulas.
  • Esopagoso - Ang esopagoso ay isang daanan sa pagitan ng bibig at tiyan.
  • Tiyan - Nagaganap dito ang chemical digestion ng protina at pagkain na nasa kanilang liquid form.
  • Atay - Ang organ na ito ang sentro ng metabolic activity ng katawan. Ang pangunahing tungkulin nito ay ang paglabas ng bile salts sa maliit na bituka na mahalaga sa pagtunaw at pagsipsip ng fats.
  • Pancreas - Mahalaga ang pancreas bilang endocrine at exocrine organ. Ito ang nagbibigay ng mayamang mixture ng digestive enzyme sa maliit na bituka na kinakailangan sa pagtunaw ng fats, carbohydrates at protina.
  • Maliit na bituka - Sa organ na ito nagaganap ang huling yugto ng chemical digestion kung saan halos lahat ng nutrients ay nakukuha.
  • Malaking bituka - Sa malaking bituka nasisipsip ang tubig at dito rin nagaganap ang fermentation ng bakterya. Sa malaking bituka rin nabubuo ang dumi.

Kahalagahan ng panunaw

Ang pagkain at likido ay kinakailangang madurog sa paraang mekanikal at kemikal sa maliliit na molecules. Ang nutrient molecules ay sinisipsip sa dingding ng maliit na bituka at dinadala sa katawan sa pamamagitan ng dugo upang makatulong sa cells at organs at magbigay ng pinagkukunan ng enerhiya. Ang pag-iipon at pag-alis ng dumi ay isang mahalagang yugto ng digestion. Ang mga hindi natunaw na parte ng pagkain tulad ng fiber, mga matandang cells na nasa digestive tract, at kaunting tubig ay inaalis mula sa katawan bilang feces o dumi.

Sakit sa sistemang panunaw

Sanggunian