Stress

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Hair pulling.JPG
Ang stress ay nararanasan ng karaniwang tao sa bawat araw. Ito ay maaaring pagdaanan sa iba’t ibang paraan at grado. Sa maliit na paraan, ang stress ay maaaring makatulong sa isang tao. Kapag ang stress ay naging mabigat at nagsimulang maapektuhan ang pisikal o mental na tungkulin ng tao, ito ay nagiging isa nang problema.

Ang stress ay isang normal na pisikal na tugon sa mga pangyayari na maaaring magbigay ng pakiramdam ng pagbabanta o pagkabahala. Kapag naramdaman ng isang tao ang panganib, totoo man o kathang isip lang, ang katawan ay mabilis na dumidipensa. Ang tawag dito ay stress response.

Ang stress response ay ang paraan ng katawan upang depensahan ang tao. Kapag ito ay normal na gumagana, tinutulungan nito ang tao na maging alerto, masigla, at maagap. Sa panahon ng emergency o mahigpit na pangangailangan, ang stress response ang nagbibigay ng dagdag na lakas upang ipagtanggol ang sarili. Halimbawa, ang stress response ang naguudyok sa isang tao upang tapakan agad ang preno ng sasakyan upang makaiwas sa aksidente.

Ang mga lugar sa katawan na maaaring maapektuhan ng stress ay ang utak, ugat, kalamnan, kasukasuan, puso, tiyan, lapay, bituka, at ang reproductive system.

Contents

Sintomas

  1. Pangunahing naaapektuhan ng stress ang emosyon. Kabilang sa mga sintomas nito ang mga sumusunod:
    • Pagiging balisa
    • Pagkakaroon ng nerbiyos
    • Kawalan ng konsentrasyon
    • Sobra at madalas na pag-aalala
    • Pagkabahala
  2. Ang mga sumusunod na emosyonal na estado ay maaari namang makaapekto sa panlabas na anyo o ayos ng isang tao:
    • Di pangkaraniwang nerbiyos
    • Kawalan ng konsentrasyon
    • Masyadong pagtutok sa sarili
    • Pagiging iritable
  3. Habang tumataas ang antas ng stress o habang tumatagal ito, maaaring makaramdam ng mas matinding emosyonal o pisikal na epekto ang taong apektado nito.
  4. Kadalasan, ang mga sintomas ng stress ay hindi malubha at nagtatagal. Kung ito ay naging malala o maging madalas, mas maiging sumangguni na sa isang doktor.

Sanhi at panganib

  • Ang stress ay maaaring makaapekto sa mga tao mula sa iba’t-ibang edad at klase ng pamumuhay. *Ang antas ng stress sa buhay ay depende sa indibiwal na mga bagay tulad ng pisikal na kalusugan, kalidad ng interpersonal na relasyon, dami at bigat ng mga responsibilidad na dinadala, mga bagay na inaasahan mula sa pasyente, uri at dami ng suportang natatangap mula sa ibang tao, at sa dami ng pagbabago o mga pangyayari sa buhay na nagdulot ng trauma.
  • Sa pangkalahatan, ang taong mayroong sapat na suporta mula sa ibang tao ay mas nakakaranas ng kaunting stress at mayroon mas malusog na mental na kapasidad kumpara sa ibang tao na kulang ang nakukuhang suporta.
  • Ang mga taong kulang sa timbang at hindi nakakakain ng tama, kulang sa tulog o hindi maganda ang pisikal na kalusugan ay mas nahihirapan na harapin at solusyunan ang mga pangaraw-araw na stres sa buhay.
  • May mga stressors na madalas iugnay sa ilang mga life stages. Halimbawa, ang mga kabataan, teenagers, nagtratrabahong magulang, at matatanda ay nakakaranas ng mga karaniwang stressors na may kaugnayan sa mga pagbabago sa kanilang buhay.

Pagsusuri

Kinakailangan na kunin ng doktor ang kasaysayang medikal ng pasyente at magsagawa ng pisikal na eksaminasyon upang mahanap ang medikal na problema na nagdudulot ng mga sintomas ng pasyente. Maghahanap ang doktor ng underlying stress o psychological disorder na maaaring maging dahilan ng sintomas ng stress.

  • Madalas ang maingat na pagtatanong sa pasyente ang pinakamabuting pinangagalingan ng impormasyon tungkol sa mga sintomas. Importanteng sagutin ng tapat at kumpleto ang doktor. Mas makakabuti ang pagsaad ng mga sitwasyon na nagdudulot ng problema sa pasyente o nagpapalala ng stress.
  • Nagsasagawa ng pisikal na eksaminasyon ang doktor upang mas maintindihan ang mga sintomas na ibinahagi ng pasyente.
  • Ang mga pagsusuring tulad ng ECG ay maaaring kailanganin upang matangal ang nasa ilalim na pisikal na sanhi ng mga sintomas.
  • Kapag ang resulta ng mga pagsusuri ay normal, maaaring magpatawag ng espesyalista upang mapagaralan ang mas malalim na mga kondisyong nagdudulot ng stress at nang maibigay ang karampatang lunas para dito.

Pag-iwas

Ang mga sumusunod ay maaring gawin upang maiwasan ang stress sa buhay:

  • Magtakda ng makatotohanang layunin at limitasyon para sa sarili. Matutong baguhin ang mga mahihirap na layunin upang gawin itong mas makatotohanan at mas madaling magampanan.
  • Ilagay ang mga bagay-bagay sa tamang perspektibo at subukang huwag mainis o mabalisa sa mga hindi importanteng bagay sa buhay.
  • Kumuha ng mga kursong makakatulong sa stress tulad ng time management o anger management.
  • Maghanap ng mga aktibidad na makakapagbigay ng saya at maglaan ng oras upang makalahok sa mga ito nang regular.
  • Magbigay oras para sa regular na ehersisyo.
  • Panatiliin ang positibong pananaw sa buhay.
  • Gantimpalaan ang sarili para sa mga mabubuting bagay na nagawa sa bawat araw.

Lunas

Ang paggamot sa stress ay depende sa mga sintomas na nararanasan ng pasyente at kung gaano ito kalala. Ang lunas ay maaaring magsimula sa simpleng pagbibigay ng tibay ng loob hanggang humantong sa isang pagsasalaysay sa isang doktor. Ang mga sumusuno day mga pangunahing lunas para sa stress:

  • Maingat na pagsasalaysay ng mga nararamdaman sa isang doktor.
  • Regular na ehersisyo.
  • Pagbibigay ng dahilan upang maging matibay ang loob.
  • Biofeedback
  • Pasangguni sa isang kwalipikadong mental health professional kung kailangan.
  • Pagbibigay ng medikal na lunas para sa mga pisikal na problemang madidiskubre.


Posibleng komplikasyon

Ang mga matagalang sitwasyon na nagdudulot ng stress ay maaaring maging sanhi ng pangmatagalang stress na magpapahirap sa pasyente. Kapag ang nervous system ay nakakaramdam ng pagpatuloy ng stress , maaari itong maglabas ng karagdagang stress hormones. Ito naman ang magpapahina sa immune system ng katawan ng pasyente at maaaring maging sanhi ng iba pang problema.

Sanggunian

  • Stress. MedicineNet. (Hinango noong 16 Hunyo 2011.)
  • Stress. eMedinceHealth. (Hinango noong 16 Hunyo 2011.)
  • Stress. KidsHealth. (Hinango noong 16 Hunyo 2011.)