Ektopikong pagbubuntis

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Ectopic.png
Ang ektopikong pagbubuntis o ectopic pregnancy (EP) ay isang kondisyon kung saan ang itlog na naipunlay ay nananatili at lumalaki sa labas ng matris. Mas madaming ektopikong pagbubuntis o tubal pregnancy na nangyayari sa lagusan ng itlog (98%). Maaari din ito mangyari sa ibang lokasyon tulad ng obaryo cervix at sa bandang abdominal cavity ng tiyan.

Contents

Sintomas

Ang pinakakaraniwang sintomas ng ektopikong pagbubuntis ay ang mga sumusunod:

  • Pananakit ng tiyan
  • Kawalan ng regla (amenorrhea)
  • Pagdudugo ng puki o pwerta ng babae (spotting)

Maaaring hindi alam ng isang babae na siya ay buntis. Ang mga sintomas na ito ay maaaring may kaugnayan sa ectopic pregnancy ngunit hindi ito nangangahulugan na tiyak na nakakaranas ng ectopic pregnancy ang isang babae. Ito rin ay maaaring sanhi ng pagkalaglag ng bata.

Ang mga sintomas na ito ay karaniwang nangyayari sa pagitan ng anim hangang sa walong linggo pagkatapos ng huling siklo ng regla ngunit maaaring mangyari mahigit dito kapag ang pagbubuntis ay hindi sa lagusan ng itlog.

Samantala, kabilang din sa mga sintomas ang mga sumusunod:

Kapag ang abnormal na pagbubuntis ay pumutok at nagdugo, ang mga sintomas ay maaaring lumala:

  • Pakiramdam na matutumba o mawawalan ng malay pagkatapos tumayo (tinatawag na near-syncope)
  • Kawalan ng malay
  • Pakiramdam ng presyon sa tumbong
  • Pananakit sa lugar ng balikat
  • Matindi at biglaang pananakit ng ibaba ng tiyan.

Kasing dami ng 15% hangang 20% ng babae na nakakaranas ng pagdurugo dahil sa ektopikong pagbubuntis ay hindi alam na sila ay nakakaranas ng sintomas ng kondisyon na ito. Madalas na humahantong sa isang medical emergency dahil hindi agad natutuklasan ang pagbubuntis hanggang sa makaranas ang babae ng senyales ng shock tulad ng pagbaba ng presyon ng dugo, panghihina, mabilis na pulso, pamumutla at pagkalito).


Sanhi at panganib

Ang ektopikong pagbubuntis ay sanhi ng pagbabara o pagbagal sa paggalaw ng itlog sa lagusan patungo sa matris. Ito ay maaari sanhi ng pisikal na pagbabara sa tubo dahil sa mga pagbabago sa hormone o iba pang dahilan tulad ng paninigarilyo.

Ang mga sumusunod ay nagpapataas sa panganib ng ektopikong pagbubuntis:

Mayroong mga kaso ng ektopikong pagbubuntis kung saan hindi alam ang sanhi nito. Minsan naman, ang isang babaeng nagpatali na (tubal sterilization) ay nakakaranas ng ektopikong pagbubuntis. Ito ay maaaring mangyari dalawang taon matapos ang pagpapatali.

Ang ektopikong pagbubuntis ay mas karaniwan sa mga babaeng nakaranas ng reverse tubal sterilization upang mabuntis o natanggalan ng intrauterine device (IUD) at nagbuntis.

Pagsusuri

Sasailalim sa isang pelvic examination ang pasyente. Maaari din isagawa ang mga sumusunod na ekasamen:

Lunas

Ang ektopikong pagbubuntis ay hindi maaaring magpatuloy sa panganganak. Dapat matanggal ang namumuong mga selyula upang iligtas ang buhay ng ina. Kapag pumutok o bumuka ang lugar kung saan naganap ang pagbubuntis, maaaring ma-shock ang pasyente.

Ang mga posibleng lunas para sa shock ay ang sumusunod:

  • Pagsasalin ng dugo
  • Pagbibigay ng pluido sa ugat
  • Pagpapanatili ng init ng katawan ng pasyente
  • Pagbibigay ng oxygen
  • Pagtataas ng mga binti

Kapag mayroong pagputok ng ectopic pregnancy, maaaring mangailangan ng laparotomy upang pahintuin ang pagdudugo. Maaari rin itong magamit para sa sumusunod:

  • Paninigurado na mayroong ektopikong pagbubuntis
  • Pagtanggal sa namumuong sanggol
  • Pag-ayos sa mga nasirang laman

May mga kaso rin kung saan kinakailangan tanggalin ng doktor ang lagusan ng itlog. Ang minilaparotomy at laparoscopy ay karaniwang operasyon upang mabigyan ng lunas ang ektopikong pagbubuntis na hindi pa pumuputok o bumubuka. Maaring bigyan ang pasyente ng gamot na methotrexate.

Posibleng komplikasyon

Karaniwang komplikasyon ang pagdurugo sa loob ng katawan na magdudulot ng shock sa pasyente.

Pag-iiwas

Ang mga kaso ng pagbubuntis sa labas ng lagusan ng itlog ay hindi maaaring maiwasan. Gayunman, ang tubal pregnancy ay maaaring maiwasan sa pamamagitan ng pag-iingat na huwag magkaroon ng bakbak o peklat ang lagusan ng itlog.

Maaari ring mabawasan ang panganib ng ectopic pregnancy ng mga sumusunod:

  • Pag-iwas sa panganib ng pelvic inflammatory disease (PID) tulad ng pagkakaroon ng maraming kapareho sa pagtatalik, pagtatalik ng hindi gumagamit ng condom at pagkakaroon ng sexually transmitted disease (STD).
  • Maagang pagsusuri at pagbibigay lunas sa STD.
  • Maagang pagsusuri at pagbibigay lunas sa salpingitis at PID.
  • Paghinto sa paninigarilyo.

Sanggunian