Elbow

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Elbow.JPG
Ang siko o elbow ay tila isang simpleng bisagra (hinge) sa katawan ng tao. Ganunpaman, ang siko ay maaaring magdulot ng problema sa isang tao kung ito ay hindi gumagana ng tama. Magagamit lamang ng wasto ang mga kamay kung matatag o panatag ang mga joints ng siko.

Contents

Importanteng istruktura

Ang mga importanteng istruktura ng siko ay maaaring hatiin sa sumusunod na mga kategorya:

Mga buto

  1. Humerus - Mataas na bahagi ng buto ng braso.
  2. Ulna - Malaking buto ng forearm na matatagpuan sa kabilang bahagi ng hinlalaki ng kamay.
  3. Radius - Maliit na buto ng forearm na nasa parehong tagiliran ng hinlalaki ng kamay.

Mga kasuksasuan

Ang siko mismo ay isang mahalagang hinge joint dahil ito ang nagsisilbing pangtupi at pangpatuwid ng braso tulad ng gawi ng isang bisagra sa isang pinto. Mayroon ding pangalawang joint kung saan ang hulihan ng radius (radial head) ay nagsasalubong sa humerus. Ang kasukasuan na ito ay kumplikado dahil ang radius ay siyang ginagamit upang ang palad ay maigalaw pataas o pababa. Ang kasukasuan na ito rin ang nagpapadulas sa dulo ng humerus habang ang siko naman ay namamaluktot at nagpapakatuwid.

Ang kasukasuan ay sadyang kumplikado dahil ang radius ay kailangan magpadulas sa ulna habang iniikot nito ang kasukasuan sa puno ng kamay o wrist. Dahil dito ang hulihan ng radius at ang siko ay hugis na tulad ng makinis na knob na may tasa sa dulo ng humerus. Ang mga edges din ay makinis kung saan ito nagpapadulas sa ulna.

Ligaments at tendons

May mga ilan-ilang mahalagang ligaments sa siko ng tao. Ang mga ligaments ay malambot na mga tissue structures na nag-uugnay ng mga buto. Ang ligaments sa paligid ng kasukasuan ay karaniwang nagsasama upang mabuo ang joint capsule na isang watertight sac na nagpapalibot sa kasukasuan at naglalaman ng pampadulas na likido na tinatawag na synovial fluid.

Sa siko ng tao, dalawa sa pinakaimportanteng ligaments:

  • Medial collateral - Matatagpuan sa loob ng edge.
  • Lateral collateral – Matatagpuan sa edge.

Kapag sila ay pinagsama, ang mga ito ay nag-uugnay sa humerus at sa ulna at nagpapanatiling mahigpit na nasa lugar habang nagpapadulas sa groove sa dulo ng humerus. Ang mga ligaments na ito ang dahilan ng pagiging matatag ng siko. Ito ay maaaring mapunit dahil sa kapinsalaan o dislocation ng siko. Kapag ang mga ligaments ay hindi gumaling ng tama, ang siko ay maaari maging maluwag o maging hindi matatag.

Mahalaga din ang papel ng hugis singsing na annular ligament na pumapalibot sa radial head at humahawak ng mahigpit sa ulna. Ang annular ligaments ay nag-aanyo na singsing palibot ng radial head at inilalagay ito sa tamang posisyon. Ang ligament na ito ay maaaring mapunit kapag ang buong siko o ang radial head ay mawala sa tamang posisyon dahil sa kapinsalaan.

Samantala, mayroon ding mga ilan-ilang mahalagang tendons sa paligid ng siko. Ang biceps tendon ay nagdudugtong sa malaking biceps muscles sa harap ng braso sa radius. Hinahayaan nito na mamaluktot ang siko ng pilit. Mararamdaman ang tendon na ito sa gitna ng tupi ng siko kapag hinigpitan ang biceps muscle. Ang triceps tendon naman ang nagdudugtong sa malaking triceps muscle sa likod ng braso at ulna. Hinahayaan nito na ang siko ay tumuwid ng pilit. Halimbawa nito ay kapag ang isang tao ay gumagawa ng push-up.

Ang mga kalamnan sa forearm ay tumatawid sa siko at nag-uugnay sa humerus. Ang labas, o lateral, na bumubungo sa bandang taas ng siko ay tinatawag na lateral epicondyle. Malimit sa mga kalamnan na nagtutuwid ng daliri at ng kasukasuan sa puno ng kamay na magsasama-sama sa isang tendon upang magdugtong sa lugar na ito. Ang loob, o medial, na bumubungo sa bandang taas ng siko ay tinatawag na medial epicondyle. Malimit sa mga kalamnan na nagbabaluktot sa mga daliri at ng kasukasuan sa puno ng kamay na magsasama-sama sa isang tendon upang magdugtong sa lugar na ito. Ang dalawang tendon na ito ay mahalaga upang maintindihan ang karaniwang lokasyon ng tendonitis.

Mga kalamnan

Ang mga pangunahing kalamnan sa siko ay ang biceps, triceps, wrist extensors (nagdudugtong sa lateral epicondyle) at ang wrist flexors (nagdudugtong sa medial epicondyle).

Mga ugat

Lahat ng mga ugat ay naglalakbay pababa ng braso patungo ng siko. Tatlo sa pangunahing mga ugat dito ay nagsisimula sa balikat. Ang mga ito ay ang radial nerve, ulnar nerve, at ang median nerve. Ang mga ugat na ito ang nagdadala ng senyales mula sa utak patungo sa mga kalamnan na nagpapagalaw ng braso. Ang mga ugat din na ito ang nagdadala ng senyales sa utak tungkol sa mga pakiramdam tulad ng pagsasalat, pananakit, at iba’t-ibang temperatura.

Ilan sa mga karaniwang problema na nararamdan sa palibot ng siko ay ukol sa mga ugat. Ang bawat ugat ay naglalakbay patungo sa sariling nitong lagusan patungo sa siko. Dahil ang siko ay kailangan mamaluktot, ang nerves ay kailangan din mamaluktot. Ang madalas na pamamaluktot at pagtutuwid ay maaaring magdulot ng irritation o pressure sa ugat na maaaring magdulot ng pananakit, pamamanhid, at kahinaan ng braso at kamay.

Blood vessels

Kasamang naglalakbay ng mga ugat ang malalaking blood vessels na nagbibigay ng supply ng dugo sa braso. Ang pinakamalaking artery dito ay ang brachial artery na naglalakbay sa harapang tupi ng siko. Seryoso ang anumang kapinsalaan sa brachial artery dahil ito lamang ang pinagkukunan ng blood supply ng kamay.

Sanggunian