Gulugod

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Spinal column curvature.png

Ang backbone (spine) o gulugod (butong panlikod) ay isa sa pinakamahalagang bahagi ng anatomiya ng tao. Dahil sa backbone, ang isang tao ay nakakaupo at nakakatayo nang tuwid. Ito ang nagbibigay ng istruktura at nagsusuporta sa katawan. Ang backbone din ang nagpoprotekta sa spinal cord na binubuo ng mga ugat] na naguugnay-ugnay ng mga bahagi ng katawan sa central nervous system kung saan matatagpuan ang utak. Dahil sa spinal cord, angkop na nagagampanan ng mga organs ng katawan ang kanilang mga gawain. Mahalagang pangalagaan ang backbone para sa masiglang pamumuhay.

Mga bahagi

  • Vertebra. Ang backbonev ay binubuo ng maliliit na buto na tinatawag na vertebra. May 24 vertebra ang mga matatanda habang 33 naman ang mayroon ang isang sanggol. Ang bawat vertrebra ay may butas sa gitna kung saan dumadaan ang spinal cord.
  • Diskong panggulugod (Intervertrebral discs). Pinaghihiwalay-hiwalay nito ang bawat vertebra at gawa ito sa matibay na cartilage. Ito ay responsable sa paga-absorb ng pressure tuwing tumatakbo o naglalakad. Responsable din ito sa pagpigil sa pagdikit-dikit ng maliliit na mga buto.
  • Facet joints. Ang kasu-kasuan ng backbone ay nag-uugnay sa bawat vertebra. Kung wala ito, hindi makakabaling o makakaikot ang spine.
  • Spinal cord. Binubuo ang spinal cord o kurdong panggulugod ng milyon-milyong ugat na kumuntrol sa paggalaw ng katawan ng tao. Kapag ito ay napinsala, maaaring makaranas ng paralysis ang katawan depende sa kung alin ugat ang natamaan.
  • Neural foraminae. Ito ang maliliit na butas sa gilid ng bertebra kung saan nag-uugnay ang mga nerbyo patungo sa iba't ibang bahagi ng katawan.
  • Paraspinal muscles. Ito ay ang ilan sa mga masel na katabi ng backbonena sumusuportaat tumutulong sa paggalaw nito.

Rehiyon

Ang backbone ay nahahati sa mga sumusunod na rehiyon:

  1. Cervical spine. Ito ang itaas na bahagi ng backbone. Binubuo ito ng 7 vertebra at sinusuportahan nito ang ulo at leeg. Ito rin ang pinakamagalaw na bahagi ng backbone. Ang mga ugat sa cervical spine ay tumutuloy sa braso at sa itaas na bahagi ng dibdib.
  2. Thoracic spine. Ito ang gitnang bahagi ng backbone. Binubuo ito ng 12 vertebra at iniuugnay nito ang tadyang at binubuo ang bahagi ng ribcage na matatagpuan sa gitna ng leeg at diaphragm. Ang mga ugat sa thoracic spine ay tumutuloy sa dibdib at sa tiyan.
  3. Lumbar spine. Ito ang ibabang bahagi ng backbone. Binubuo ito ng 5 vertrebra. Ang mala-trianggulong buto sa dulo ng lumbar spine ay tinatwag na sacrum. Binubuo ito ng mga espesyal na vertebra na nag-uugnay ng backbone sa buto ng balakang. Ang mga ugat sa lumbar spine ay tumutuloy sa binti, balakang at bladder.


Sanggunian