Mahusay na Pag-alaga sa Isang malubhang Maysakit

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Intravenous.jpg

1. Likido
Napakahalaga para sa isang taong may malubhang karamdaman na uminom nang husto. Kung paunti-unti lamang ang pag-inom, painumin siya nang madalas. Kung nahihirapan siyang lumunok, pahigupin siya tuwing 5 o 10 minuto.

Sukatin ang iniinom ng maysakit araw-araw, Kailangan ng isang may edad na uminom ng 2 litro o mahigit pa isang araw at dapat siyang umihi nang 3 o 4 na beses isang araw. Kung hindi umiinom o umiihi nang husto ang maysakit, o kung may nakikitang mga palatandaan ng pagkaubos ng tubig sa katawan (mga karaniwang sakit), himukin siyang uminom pa. Dapat siyang uminom ng masustansiyang inumin, na may kaunting asin kadalasan. Kung ayaw niya itong inumin, bigyan siya ng Rehydration Drink o espesyal na inumin para magkatubigang katawan. Kung hindi niya ito mainom nang husto at magkakaroon ng palatandaan ng pagkatuyo, maaaring mabigyan siya ng health worker ng intravenous sulution (likidong pinararaan sa ugat). Pero maiiwaan ito kung hihimuking uminom nang paunti-unti ang maysakit.


2. Pagkain
Kung hindi kaya ng maysakit na kumain ng mga solidong pagkain, bigyan siya ng sopas, gatas, katas ng prutas, sabaw ng sinaing at iba pang masustansiyang likido (nutrisyon). Mainam din ang lugaw na mais, oatmeal o kanin pero dapat samahan ng mga pagkaing nakapagpapalaki ng katawan. Maaaring magsopas na may kasamamng itlog, beans, o giniling na karne, hinimay na isda o manok. Kung mahinang kumain amg maysakit, kailangan siyang pakainin nang madalas kahit unti-unti.


3. Kalinisan at Pagbabago ng Posisyon sa Higaan
Napakahalaga ng personal na kalinisan sa isang may malubhang sakit. Dapat siyang paliguan araw-araw ng maligamgam na tubig. Palitan ang sapin ng higaan araw-araw at tuwing madudumihan.

Ang isang maysakit na nanghihina at hindi makakilos nang mag-isa ay dapat tulungang magpabago-bago ng posisyon sa paghiga araw araw. Maiiwasan nito ang mga paltos o singaw dahil sa paghiga.

Ang isang batang matagal nang maysakit ay dapat kargahin ng kanyang ina.

Ang pagbago-bago ng posisyon sa paghiga ng maysakit ay makatutulong para maiwsan ang pulmonya na laging isang panganib sa maysakit nang malubha at nakaratay sa loob ng matagal na panahon. Kung nilalagnat, inuubo at mabilis, mababaw ang paghinga, maaaring may pulmonya siya.


4. Pagmamasid sa mga Pagbabago
Kailangang laging tingnan kung may pagbabago sa kondisyon ng maysakit―kung bumubuti ang kalgayan o sumasama. Laging isualt ang 'mahahalagang palatandaan' na nakikita sa kanya. Kunin at itala ang mga sumusunod apat na beses isang araw:

Itala din kung gaano ang kanyang nainom at ilang beses siyang umihi at tumae isang araw. Kakailanganin ito ng health worker o ng doktor.

Mahalagang-mahalaga na obserbahan kung may palatandaan na lumulubha ang kalagayan ng maysakit. Kung may ganitong palatandaang makikita sa maysakit, humingi agad ng tulog sa doktor.


Sanggunian

  • David Werner. Kung Walang Doktor sa Inyong Lugar. Philippine Charity Sweepstakes Office, 1979. (Hinango noong 14 Abril 2010).