Mga Problemang taglay ng Bata sa kanilang Pagsilang

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Contents

Linsad na balakang:

May mga batang linsad na ang balakang pagkasilang—ang isang binti ay nawala sa pagkakasugpong sa buto ng balakang. Mas karaniwan ito sa mga babae. Ang maagap na pangangalaga ay makapipigil sa pangmatagalang sakit at pagkapilay. Lahat ng sanggol, kung gayon, ay dapat na suriin kung nasa lugar ang mga buto sa balakang 10 araw pagkapanganak.
1. Paghambingin ang dalawang binti. Kung wala sa lugar ang buto, makikita sa bahaging iyon ang mga sumusunod:

  • Ang dakong itaas ng binti ay nakatakip sa bahaging ito ng katawan na nasa linsad na bahagi.
  • Iilan lamang ang kulubot ng binti nito.
  • Mukhang mas maiksi ang binti at tila pilipit.

2. Hawakan ang dalawang binti habang nakatiklop ang mga tuhod, tulad nito, at pagkaraa'y ibuka nang ganito.

Kung ang isang binti ay naunang huminto o tumalon o tumunog pagkaraang ito'y ibuka, ang balakang ay 'linsad'.

Paggamot:

Pamalaging nakataas at nakabuka ang mga tuhod ng bata:

  • sa pamamagitan ng paggamit ng sapin-saping lampin tulad nito.
  • o pagbuka sa mga binti tulad nito (kung ang bata'y natutulog)
  • o paggawa nito.

Sa mga lugar na ganito kung kargahin ng mga babae ang kanilang sanggol sa kanilang likod, na nakabuka ang mga binti, wala nang lunas pang kinakailangan.


Luslos na pusod (Nakaalsang pusod):

Ang pusod na nakaalsa nang ganito ay hindi problema. Walang medisina o lunas na kinakailangan. Ang pagtatali ng tela o bigkis ay walang maitutulong.

Hindi rin mapanganib at kusang nawawala ang ganitong malaking luslos sa pusod. Kung ganito pa rin pagkaraan ng 5 taon, maaaring mangailangan na ito ng operasyon. Humingi ng payo sa doktor.


Namamagang bayag (Hydrocele o luslos):

Graphics 108B.jpg

Kung ang supot ng bayag ng bata ay namamaga sa isang bahagi, puno ito ng likido (hydrocele) o may buhol na bituka na nakapasok dito (may luslos).

Upang malaman ang sanhi, tapatan ng ilaw ang namamagang bahagi.

Kung tinatagusan ng liwanag, malamang na ito'y hydrocele.

Ang hydrocele ay naaalis nang hindi na kailangan pang gamutin.

Kung tumagal ito nang mahigit sa isang taon, humingi ng payo sa doktor.

Kung ayaw tumagos ang liwanag, at kung lumalaki ang pamamaga sa tuwing uubo o iiyak ang sanggol, ito ay luslos.

Ang luslos ay kailangan operahin.

Kung minsan, ang luslos ay nasa dakong itaas ng isang bahagi ng supot ng bayag, hindi sa loob nito. Malaki ng pagkakaiba nito sa namamagang kulani dahil ang luslos ay namamaga kapag ang sanggol ay umiiyak o kinakarga, at nawawala kapag siya'y nakahiga.


Mga batang mahina ang pag-iisip, bingi o may kapansanan

Kung minsan, ang mga magulang ay nagkakaroon ng anak na ipinanganak na bingi, mahina ang pag-iisip, o may kapansanan. Kadalasa'y walang makitang dahilan. Walang dapat sisihin. Kadalasan ito'y pagkakataon lamang.

Gayunman, may mga bagay na nagpapalaki ng posibilidad ng kapansanan sa kapanganakan. Mas malaki ang posibilidad na isilang ang isang bata nang walang anumang kapansanan kung magiging maingat lamang ang mga magulang.

1. Ang kakulangan sa masustansiyang pagkain ng panahon ng pagbubuntis ay nagiging sanhi ng kabagalan ng pag-iisip o mga kapansanan ng sanggol pagkapanganak.

Upang magkaroon ng malusog na sanggol, ang isang buntis ay dapat kumain ng masustansiyang pagkain.

Graphics 108D.jpg

2. Ang kakulangan sa iodine sa pagkain ng mga buntis ay maaaring magbunga ng pagkabansot o kretinismo ng kanyang sanggol.

Ang mukha ng sanggol ay matambok at mukhang bobo. Nakalawit ang dila, at mabalahibo ang noo. Siya ay mahina, mabagal kumain, bihirang umiyak, at tulog nang tulog. Mabagal ang kanyang pag-iisip at maaaring bingi pa. Mauunahan pa siyang lumakad at magsalita ng ibang normal na sanggol.

Upang maiwasan ang kretinismo o pagkabansot, ang mga buntis ay dapat gumamit ng iodized na asin sa halip na regular na asin.

Kung sa inyong palagay at may kretinismo ang inyong anak, dalhin siya agad sa isang health worker o doktor. Kapag mas maaga siyang nabigyan ng espesyal na medisina (thyroid), mas malaki ang kanyang pagkakataon na maging normal.

3. Dahil sa paninigarilyo at labis na pag-inom ng alak sa panahon ng pagbubuntis, ang batang isisilang ay nagiging maliit o nagkakaroon ng iba pang problema. Huwag uminom nang labis o manigarilyo—lalo na sa panahon ng pagbubuntis.

Error creating thumbnail: convert: unable to write blob `/tmp/magick-8yBa5wZ4': @ error/blob.c/ImageToFile/1625.
convert: no decode delegate for this image format `' @ error/constitute.c/ReadImage/532.
convert: missing an image filename `/webroot/health.wikipilipinas.org/images/temp/transform_69f57f75e785-1.jpg' @ error/convert.c/ConvertImageCommand/3011.

4. Pagkaraan ng edad 35, mas malaki ang posibilidad na magsilang ng sanggol na may kapansanan ang isang ina. Ang Mongolismo o Down's disease na nahahawig sa kretinismo, ay pangkaraniwan sa mga batang isinilang ng may edad nang ina.

Makabubuting iplano ang inyong pamilya upang hindi na magkaanak pagkaraan ng edad 35.

5. Ang iba't ibang klase ng gamot ay maaaring makapinsala sa sanggol na nasa sinapupunan.

Hangga't maaari, konting gamot lamang ang gamitin sa panahon ng pagbubuntis—iyon lamang mga gamot na hindi mapanganib.

6. Kung ang mga magulang ay mgkamag-anak (halimbawa'y magpinsan), mas malaki ang posibilidad na magkaroon ng kapansanan ang kanilang magiging anak. Ang ilan sa mga karaniwang depekto na bunga nito ay ang pagiging duling, pagkakaroon ng labis na daliri, pingkaw na paa, pingas ang labi, at ngongo.

Upang mapababa ang posibilidad ng ganitong mga problema, huwag mag-aasawa ng isang malapit na kamag-anak. Kung mahigit na sa isa ang anak na may kapansanan, huwag nang mag-anak pa.

Kung sa pagsilang ang inyong anak ay may kapansanan, dalhin siya sa health center. Kadalasan, may remedyo sa mga kapansanang ito.

  • Para sa mga duling.
  • Kung ang sobrang daliri ay napakaliit at walang buto, mahigpit na talian ng pisi. Matutuyo ito at kusang maaalis. Kung ito naman ay malaki at may buto, maaaring hayaan na lamang ito o kaya'y ipaalis sa pamamagitan ng operasyon.
  • Kung ang paa ng kasisilang na sanggol ay nakapasok paloob o depormado, sikaping hutukin ito sa normal na posisyon. Kung madali itong magagawa, ulitin ito nang maraming beses araw-araw. Ang paa ay unti-unting lalaking normal. Kung hindi mailagay sa normal ang paa ng sanggol, dalhin agad siya sa isang health center na puwedeng magbalot ng semento sa kanyang paa. Para mas maganda ang resulta, gawin ito dalawang araw pagkatapos ipanganak.
  • Kung biyak o pingas ang labi o ang ngalangala ng inyong anak, maaaring mahirapan siyang sumuso at kailangang pakainin sa pamamagitan ng kutsara o dropper (pampatak). Sa pamamagitan ng operasyon, madaling mareremedyuhan ang kapansanang ito. Ang pinakamahusay na edad para sa operasyon ay kadalasang 4 hanggang 6 na buwan para sa buwan para sa labi, at mga 18 buwan para sa ngalangala.

7. Kung minsan, ang paghihirap sa panganganak ay nakapipinsala sa utak at nagiging dahilan upang ang bata ay manigas o magkaroon ng kombulsiyon. Mas malaki ang posibilidad na magkaroon ng pinsala kung mabagal ang paghinga ng sanggol o kung ang ina ay nainiksiyunan ng oxytocic bago lumabas ang sanggol.


Paalala: Maging maingat sa pagpili ng komadrona—at huwag payagang gumamit ng oxytocic ang komadrona bago lumabas ang sanggol.


Ang naninigas na bata (Cerebral Palsy):

Graphics 108E.jpg

Ang batang may cerebral palsy o naninigas ay may matitigas na masel na hindi niya makontrol nang husto. Ang kanyang mukha, leeg, o katawan ay papaling-paling at ang kanyang pagkilos ay magalaw. Kadalasan, ang matitigas na masel sa kanyang mga binti ay nagiging dahilan upang ang mga ito ay magkaekis na parang gunting.

Pagkapanganak, ang bata ay maaaring mukhang normal o kaya'y may kalikutan. Ang paninigas at dumarating habang siya'y lumalaki. Maaaring mabagal ang kanyang pag-iisip o maaari rin namang hindi.

Walang medisinang nakagagamot sa pinsala sa utak na nagiging dahilan sa paninigas ng bata.

Ngunit ang bata ay nangangailangan ng espesyal na pag-aalaga. Upang maiwasan ang paninigas ng masel sa mga binti o sa paa, gamitin ang sistema ng paggagamot na tinalakay sa kaso ng linsad na balakang at pingkaw na paa, kung kinakailangan.

Tulungan ang batang gumulong, umupo at tumayo—pagkatapos, turuang maglakad. Tulungan siya hangga't kaya ng kanyang isip at katawan. Turuan siyang malaman ang mga bagay-bagay. May problema man siya sa pagsasalita, maaaring matuto ng maraming bagay kung mabibigyan ng pagkakataon. Tulungan siyang matulungan ang kanyang sarili.


Mabagal na pag-unlad ng isip sa mga unang buwan:

Maraming batang ipinanganak nang normal pero hindi lumalaki nang mahusay. Bumabagal ang kanilang pag-iisip dahil kulang sa sustansiya ang kanilang pagkain.

Upang maiwasan ang kapansanan sa isip at katawan ng isang bagong silang, dapat gawin ng babae ang mga ito:

  • Huwag mag-aasawa ng pinsan o iba pang malapit na kamag-anak.
  • Kumain ng tumpak sa panahon ng pagbubuntis: kumain ng karne, itlog, prutas at gulay nang katamtaman.
  • Gumamit ng iodized salt sa halip ng regular na asin sa panahon ng pagbubuntis.
  • Huwag manigarilyo o labis na iinom ng alak sa panahon ng pagbubuntis.
  • Habang buntis, iwasan ang pag-inom ng mga gamot—gamitin yaong ligtas lamang.
  • Habang buntis, iwasan mapalapit sa mga taong may tigdas-Aleman.
  • Maging maingat sa pagpili ng komadrona—at huwag papayagang gumamit ng oxytocic ang komadrona bago lumabas ang sanggol.
  • Huwag nang mag-anak pa kung mahigit na sa isa ang isinilang na may kapansanan.
  • Iwasang manganak pagdating ng edad 35.


Sanggunian

  • David Werner. Kung Walang Doktor sa Inyong Lugar. Philippine Charity Sweepstakes Office, 1979. (Hinango noong 11 Mayo 2010).