Mga Sakit na Sanhi ng Di-wastong Pagkain

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Graphics 378C.jpg

Ang wastong pagkain ay kailangan ng isang tao upang bumilis ang kanyang paglaki, makapagtrabaho nang mahusay, at manatiling malusog. Maraming pangkaraniwang sakit ang nagmumula sa di-pagkain nang sapat na pagkaing kailangan ng katawan.

Ang isang taong mahina o may sakit, dahil sa di niya pagkain ng tamang pagkain, o hindi pagkain nang sapat, ay sinasabing kulang sa sustansiya ang katawan—o malnourished. May malnutrisyon ang ganitong tao.


Contents

Ang di-wastong pagkain ang pangkaraniwang sanhi ng mga sumusunod na problemang pangkalusugan:

sa mga bata:

  • pagkabansot ng bata o di-pagkakaroon ng normal na timbang
  • kahinaan sa paglakad, pagsasalita, o pag-iisip
  • malaking tiyan, payat na braso at binti
  • malungkutin, matamlay
  • pamamaga ng paa, mukha, at kamay (manas) na kadalasang may kasamang sugat at pasa sa balat
  • pagnipis o pagkalagas ng buhok, o pagkawala ng kulay at kintab nito
  • panunuyo ng mata, pagkabulag

sa sino man:

  • panghihina at pagkapagod
  • pagkawala ng ganang kumain
  • anemya o kakulangan sa dugo
  • sugat sa mga sulok ng bibig
  • nananakit o nagsusugat na dila
  • pag-iinit o pamamanhid ng paa


Bagaman maaaring may ibang dahilan ang mga sumusunod na problema, madalas na ang mga ito'y sanhi o pinalulubha ng di-wastong pagkain:

  • pagtatae
  • ugong o kuliti sa tenga
  • pananakit ng ulo
  • pagdurugo o pamumula ng gilagid
  • balinguyngoy (nosebleed)
  • sakit ng tiyan


Paalala: Nakatutulong ang wastong pagkain upang malabanan ng katawan ang karamdaman.


Ang hindi pagkain nang sapat ang maaaring maging tuwirang dahilan ng nabanggit na mga problemang pangkalusugan. Ngunit bukod dito, ang mahinang nutrisyon ay nakapagpapahina sa kakayahan ng pangangatawan na labanan ang lahat ng uri ng sakit, lalo na ang impeksiyon:

  • Ang mga batang kulang sa sustansiya ang katawan ay mas madaling magkaroon ng grabeng pagtatae at maaaring mamatay dahil dito, kaysa mga batang may malusog na pangangatawan. Lubhang mapanganib ang tigdas sa mga batang kulang sa sustansiya ang katawan.
  • Pangkaraniwan ang tuberkulosis, at madaling lumala, sa mga batang kulang sa sustansiya ang katawan.
  • Ang sakit sa atay, na ang isang dahilan ay sobrang pag-inom ng alak, ay mas pangkaraniwan at malala sa mga taong kulang sa sustansiya ang katawan.
  • Maging ang maliliit na problema, tulad ng pangkaraniwang sipon, ay madalas na nagiging grabe o pangmatagalan sa mga taong kulang sa sustansiya ang katawan.


Paalala: Nakatutulong ang wastong pagkain upang malabanan ng katawan ang karamdaman.


Hindi lamang nakatutulong sa pag-iwas sa sakit ang mabuting pagkain kundi tumutulong din ito sa katawan para malabanan at mapagaling ang sakit. Kaya nga't kapag may sakit ang isang tao, mahalagang-mahalaga ang masustansiyang pagkain.

Kaya nga lamang, may ilang ina na tumitigilsa pagbibigay ng mga masustansiyang pagkain sa isang bata kapag ito'y nagkasakit o nagtatae—kaya ang bata ay lalong nanghihina, hindi malabanan ang paglala ng sakit at maaaring mamatay. Ang mga batang may karamdaman ay nangangailangan ng masustansiyang pagkain! Kung ang isang batang may sakit ay ayaw kumain, himukin siyang kumain.

Madalas na ang mga unang palatandaan ng di-wastong pagkain ay unang nakikita kapag ang isang tao ay may ibang karamdaman. Halimbawa, ang isang batang kung ilang araw nang nagtatae ay maaaring mamaga ang mga kamay at paa, gayundin ang mukha, magkaroon ng pasa, o mga sugat sa binti. Ang mga ito ay palatandaan ng malnutrisyon. Ang bata ay nangangailangan ng mas maraming masustansiyang pagkain!

Habang may sakit o pagkagaling, napakahalaga ang pagkain ng masustansiyang pagkain.

Ang mga patse sa braso ng mga ina ay tanda ng pellagra, isang uri ng malnutrisyon. Mais ang madalas niyang kainin at di-sapat ang kinakain niyang masustansiyang pagkain tulad ng beans, itlog, prutas, karne at berdeng-berdeng madahong gulay.

Dahil hindi sapat ang kinakain, wala siyang naidulot na sarili niyang gatas sa kanyang sanggol. Bunga nito, ang bata ay dumaranas ng malnutrisyon. Kuha ang larawang ito noong 2 taong gulang ang bata. Napakaliit at napakapayat niya, at siya'y may malaking tiyan, madalang na buhok at maaaring lumaki at tumanda nang may kabagalang mag-isip.

Para maiwasan ito, kailangan ang mas masustansiya o sapat na pagkain.


Sanggunian

  • David Werner. Kung Walang Doktor sa Inyong Lugar. Philippine Charity Sweepstakes Office, 1979. (Hinango noong 22 Abril 2010).