Presyon ng dugo

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang presyon ng dugo ay ang puwersa ng dugo na tumutulak sa mga pangunahing ugat ng katawan habang ibinubuga ito ng puso. Ang puwersa na ito ay nananatiling pareho sa buong magdamag. Ito ay maaaring magbago upang makamtan ang pangangailangan ng katawan at apektado ng samu’t saring aspeto gaya ng posisyon ng katawan, paghinga, estadong emosyonal, ehersisyo at pagtulog.

Contents

Pagsukat sa presyon ng dugo

Ang presyon ng dugo ay sinusukat bilang systolic pressure at diastolic pressure. Ang systolic pressure ay ang presyon ng dugo kapag ang puso ay tumitibok habang nagbubuga ng dugo. Ang diastolic pressure ay ang presyon ng dugo habang ang puso ay nagpapahinga sa pagitan ng mga tibok nito.

Madalas na makikitang nakasulat ang sukat ng presyon ng dugo na nasa ibabaw ang systolic sa diastolic o kaya ay unang nakasulat ang systolic bago ang diastolic. Halimbawa, 130/90 mmHg, 130 ang systolic habang 90 naman ang diastolic. Ang ibig sabihin ng mmHg ay milimetro ng asoge. Ito ang ginagamit na panukat ng presyon ng dugo.

Ang normal na presyon ng dugo sa karamihan ng mga taong edad 18 pataas ay 120/80 mmHg. Ang lahat ng sukat ng presyon ng dugo na mas tataas pa sa bilang na ito ay maituturing na nanganganib magkaroon ng alta presyon at ng iba pang karamdaman na konektado sa puso at dugo.

Ang systolic pressure

Ang normal na systolic pressure ay 120 pababa. Ang systolic pressure sa pagitan ng 120 hanggang 139 ay nangangahulugan ng isang normal na presyon ng dugo na mas mataas sa rekomendado. Ang mga taong may systolic pressure na ganito, bagama’t malusog, ay maaaring magkaroon ng mga sakit sa puso. Ang mga taong may systolic pressure na 140 pataas ay may alta presyon.

Ang diastolic pressure

Ang normal na dialostic pressure ay 80 pababa. Ang diastolic pressure sa pagitan ng 80 hanggang 89 ay nangangahulugan ng pagkakaroon ng normal na presyon ng dugo na mas mataas sa rekomendado. Ang diastolic pressure na 90 pataas ay itinuturing na may mataas na presyon ng dugo.

Mas mahalagang numero

Mas madalas na nabibigyan ng atensyon ang numero na nasa itaas o ang systolic pressure bilang isang malaking aspeto sa mga karamdamang may kinalaman sa sistemang sirkulatoryo lalong lalo na sa mga taong may edad na lampas sa 50 taong gulang. Sa karamihan ng mga tao, ang pagtaas ng systolic pressure ay kasabay sa pagtanda, sa mga kadahilanan gaya ng pagsisikip ng mga ugat, pamumuo ng mga naiipong plaque, at ang madalas na insidente ng pagkakasakit sa mga bahagi ng sistemang sirkulatoryo.

Ang paggamit ng sphygmomanometer

Ang presyon ng dugo ay sinusukat sa pamamagitan ng isang aparato na tinatawag na sphygmomanometer.

  • Isang inflatable pressure bag ang itinatali palibot sa itaas na bahagi ng braso. Ang pressure bag na ito ay konektado sa sphygmomanometer. Ang aparatista, ang gumagamit ng sphygmomanometer na maaaring doktor o nars, ay magbobomba ng hangin sa pressure bag hanggang ang sirkulasyon ng dugo sa pangunahing ugat na nasa itaas na bahagi ng braso ay mapigilan.
  • Ang presyon sa loob ng bag ay unti-unting pinapakawalan hanggang ito ay maging pantay sa systolic pressure ng ugat, at maipapahiwatig ito sa paggalaw muli ng dugo. May malakas na tibok na maririnig at ang systolic pressure ay makikita sa sphygmomanometer.
  • Ang presyon ng dugo sa pangunahing ugat ng braso ay bababa katumbas sa pinakamahinang presyon ng dugo, ang diastolic pressure. Ito ang presyon kung saan ang tumutunog na tibok ay hindi na naririnig.
  • Ang aparatista ay maaaring umulit ng proseso at kumuha ng iba’t ibang pagbasa ng presyon upang makuha ang tunay na bilang ng presyon ng dugo. Ito ay dahil madaming tao ang masyadon nagiging tensyado habang kinukuha ang bilang ng presyon ng dugo na maaaring maging sanhi ng pagbulusok ng presyon ng dugo.

Kadalasan ng pagkuha ng presyon ng dugo

  • Kung normal naman ang presyon ng dugo, ugaliing magpatingin kahit isang beses sa loob ng limang taon. Gayunman, habang nagkakaedad, ang presyon ng dugo ay maaaring lumakas kung kaya dapat na mas madalas ang pagpapakuha nito habang tumatanda o kasingdalas sa sinabi ng doktor.
  • Kung medyo mataas ang presyon ng dugo, may systolic pressure sa pagitan ng 120 hanggang 139 at may dialostic pressure sa pagitan ng 80 hanggang 89, maaaring magpatingin isang beses sa loob ng isang taon o kasingdalas sa sinabi ng doktor.
  • Ang mga taong may alta presyon, may systolic pressure na 140 pataas at diastolic pressure na 90 pataas, kelangan magpasuri sa doktor at hingin ang payo niya.

Mga karamdaman

Ang mga pangunahing karamdaman na apektado ng presyon ng dugo ay ang mga sumusunod:

  1. Alta presyon - Ito ang kondisyon kung saan ang dugo na binubuga ng puso sa mga ugat ay may mataas na presyon kumpara sa normal. Ito ay maaaring maging sanhi pa ng maraming sakit gaya ng atake sa puso, kidney failure at stroke. Ang alta presyon ay maaaring mamana, sanhi ng katabaan, nakukuha sa maaalat na pagkain at paninigarilyo, at ang kawalan ng mga pisikal na gawain.
  2. Hypotension - Minsan tinatawag na mababa na presyon ng dugo. Ito ang kondisyon kung saan ang presyon ng dugo na umiikot sa buong katawan ay mas mahina kumpara sa normal, o mas mababa pa sa inaasahan. Ito ay maaaring dulot ng pagkawala ng dugo, kawalan ng tubig sa katawan at pag-inom ng mga gamot na panlaban sa alta presyon.

Mga paraan upang mapangalaga ang presyon ng dugo

Maraming paraan upang mapanatili ang normal na presyon ng dugo at ang ilan sa mga ito ay ang mga sumusunod:

  • Karamihan ng mga taong may edad na ay dapat kumunsumo lamang ng 1,500 mg ng asin kada araw o katumbas ng wala pang isang kutsarita.
  • Ang pagkakaroon ng isang aktibong pamumuhay at pagbabawas ng timbang ay makakatulong upang hindi magkaroon ng alta presyon.
  • Ang pagkuha ng presyon ng dugo kahit habang nasa loob lamang ng tahanan ay mahalaga sa maraming tao, lalo na sa mga taong may alta presyon. Nakakatulong ito sa pasyente at sa doktor na mapag-aralan ang presyon ng dugo ng pasyente at kung ano ang mga nararapat na paggamot ang kailangang gawin.
  • Pwedeng ihalo ang thyme sa mga malulusog na pagkain gaya ng ensalada, sabaw at isda. Ang thyme ay mataas sa iron at nakakatulong sa pagpapanatili na maayos ang presyon ng dugo. Ang sukang gawa sa mansanas, buto ng pakwan, oatmeal, wheatgrass, suha, kamatis, bawang at celery ay ilan din sa mga pagkaing mainam din laban sa mataas na presyon ng dugo.
  • Ang madalas na pagkain sa mga fast food restaurant ay hindi lang nakakapagdagdag sa taba, ngunit ito ay itinuturing din na isang dahilan upang magkaroon ng alta presyon.
  • Ang kasuy ay pagkaing siksik sa nutrisyon na nakakapagpababa ng presyon ng dugo. Subalit, ang isang onsa ng kasuy ay may 163 calories, kaya dapat din itong kainin ng kaunti lamang upang maiwasan ang pagkakadagdag ng timbang. Katulad ng kasuy, ang avocado ay may magandang benepisyo din sa presyon ng dugo ngunit kailangan ding kainin ng kaunti dahil sa taglay nitong taba.

Sanggunian

Pagkilala

Wikihealth cit.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiHealth sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.