Sakong

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Error creating thumbnail: convert: unable to write blob `/tmp/magick-vMwSrMWY': @ error/blob.c/ImageToFile/1625.
convert: no decode delegate for this image format `' @ error/constitute.c/ReadImage/532.
convert: missing an image filename `/webroot/health.wikipilipinas.org/images/temp/transform_3a3a674c49e6-1.jpg' @ error/convert.c/ConvertImageCommand/3011.
Sakong.

Ang sakong o heel ay makikita likurang bahagi ng paa, sa bandang ilalim at likuran ng bukung-bukong. Ang timbang ng buong katawan ay nakatuon sa paa samantalang ang sakong naman ay ang nagtataguyod at ang nagsisilbing unan sa pagkabigla ng katawan.

Contents

Mga parte

Ang sakong ay isang milagro ng engineering at ito ay binubuo ng maraming hiwahiwalay na bahagi:

  1. Calcaneus – Ito ang aktwal na buto ng sakong. Binubuo nito ang pundasyon na sumusuporta sa buong katawan ng tao at humuhugis sa anyo ng sakong. Ang buto na ito rin ay kaugnay sa tibia at fibula, ang dalawang pangunahing buto sa mababang binti at gumagawa ng batayan para sa kasukasuan ng bukong-bukong.
  2. Achilles tendon – Ito ang nagdurugtong sa calf muscle patungong sakong. Ito rin ang litid na humahatak sa sakong upang itulak ng pababa ang paa kapag ang calf muscle ay umigsi. Isa ito sa pinakamakapal na litid sa katawan ng tao na tumutulong sa paglalakad, pagtakbo, at pag-galaw.
  3. Bursal sac – Ito ay nakatuon sa pagitan ng Achilles tendon at ng sakong. Isa itong lukbot ng likido na humahadlang sa pag-gasgas ng Achilles tendon sa buto at sa paglikha ng sakit o ng salungatan.
  4. Fat pad – Ito ang pumoprotekta at nagsisilbing unan ng sakong. Literal itong patong ng taba sa pagitan ng buto ng sakong at ng balat.
  5. Makapal na balat – Ito ang panlabas na suson na pumoprotekta sa sakong. Ang balat na ito ay kumakapal batay sa tindi ng paggamit dahil posibleng kalyuhin ang paa ng taong walang sapin ang paa.

Mga karamdaman ng sakong

Ang pananakit ng sakong ay karaniwang nararamdaman dahil na rin sa bigat o timbang ng buong katawan. Kung sakali namang hindi sigurado ang sanhi ng pananakit matapos ang paglapat ng unang lunas, marapat lamang na kumunsulta agad sa doktor lalo na kung:

  • May kawalan ng kakayahan upang lumakad ng matiwasay;
  • Nakararanas ng pananakit tuwing nagpapahinga o tuwing gabi;
  • Pamamalagi ng pananakit makalipas ang ilang araw;
  • Pamamaga o pagkawalan ng kulay sa likod ng paa;
  • May palantandaan ng isang impeksiyon kabilang ang lagnat, pamumula, at init; at,
  • Iba pang mga hindi pangkaraniwang sintomas.

Sanhi

  • Plantar fasciitis – Ito ang pinaka-karaniwang kondisyon na sanhi ng pananakit ng sakong . Dulot ito ng pangangati at pamamaga ng tight tissue na nabubuo sa balantok ng paa.
  • Heel spur – Ang tari ay karaniwang inuugnay sa plantar fasciitis. Ang suliraning ito ay karaniwang makikita sa mga pasyenteng may matagal nang pananakit ng sakong dahil sa plantar fasciitis.
  • Tarsal tunnel syndrome – Ito ay halos katulad ng din carpal tunnel syndrome sa kamay. Ang pananakit ng sakong ay sanhi ng pagka-ipit ng tibial nerve na dumadaan sa loob ng tarsal tunnel.
  • Stress fractures – Kadalasan itong nararanasan ng mga atletang mananakbo ng long distance.
  • Posterior heel pain – Ang pananakit ay nararamdaman sa likod ng sakong at iniuugnay sa Achilles tendonitis at retrocalcaneal bursitis.

Lunas

  • Maaaring gumamit ng 3/8 pulgada o ½ pulgadang heel inserts.
  • Pag-unat ng Achilles tendon sa pamamagitan ng paghilig ng pasulong sa pader gamit ang paa na nakapantay sa sahig at nakataas ang sakong ng may heel insert.
  • Pag-inom ng non-steroidal anti-inflammatory drug para sa sakit at pamamaga.
  • Paglalagay ng yelo sa likod ng sakong upang mabawasan ang pamamaga.

Sanggunian