Sinusitis

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Sinus.jpg
Ang sinusitis ay impeksyon ng sinus na nagdudulot ng pamamaga ng mga sinuses at nasal passages.

Ang sinuses ay naglalaman ng hangin sa bahagi ng bungo at may lining na mucus membranes. Ang malulusog na sinuses ay walang bacteria o mikrobyo. Samantala, ang mucus ay nakakalabas at ang hangin ay nakakalibot. Kapag ang bukasan ng sinus ay nasangga o nagkaroon ng pamumuo ng mucus, ito ay madaling tirahan ng bacteria at mikrobyo.

Ang acute sinusitis ay nagsimulang biglaan. Ito ay maaaring magtagal ng hindi hihigit sa apat na linggo. Ang sub-acute sinusitis naman ay nagtatagal mula apat hanggang 12 na linggo habang ang chronic sinusitis ay isang pang matagalang kondisyon na maaring maranasan hanggang tatlong linggo o higit pa. Ito ay karaniwang nagsisimula bilang isang sipon na nagiging impeksyong dulot ng bacteria.

Contents

Sintomas

Ang sinusitis ay maaaring magdulot ng:

Sanhi at panganib

Ang sinusitis ay maaaring dulot ng sumusunod na mga kondisyon:

  • Ang cilia o maliliit na buhok sa sinuses na tumutulong para palabasin ang mucus ay di gumagana ng tama dahil sa ilang medikal na kondisyon.
  • Ang sipon at allergy ay maaaring maging sanhi ng sobrang mucus na nagiging balakid sa bukasan ng sinuses.
  • Ang deviated nasal septum, nasal bone spur o nasal polyps ay maaaring sumangga sa bukasan ng sinuses.

Ang panganib na magkaroon ng sinusitis ay tumataas dahil sa mga sumusunod:

  • Allergic rhinitis o hay fever
  • Cystic fibrosis
  • Pagpasok ng bata sa day care
  • Mga sakit na nagiging hadlang sa cilia upang gumana ng normal tulad ng Kartagener syndrome (immotile cilia syndrome).
  • Pag-iba ng altitude (halimbawa ang pagsakay ng eroplano o pag scuba diving)
  • Pagkakaroon ng malaking adenoids
  • [[Paninigarilyo]
  • Impeksyon sa ngipin (bihira)
  • Mababang immune system dahil sa HIV o chemotherapy

Pagsusuri

Ang pasyente ay susuriin ng doktor sa pamamagitan ng mga sumusunod na paraan:

  • Paghanap sa ilang ng palatandaan ng polyps.
  • Pagamit ng ilaw sa sinus (transillumination) para sa paghanap ng palatandaan ng pamamaga.
  • Pag-tuktok sa bahagi ng sinus upang hanapin ang impeksyon.
  • Regular na x-ray ng sinuses (hindi gaanong eksakto sa pagsusuri ng sinusitis).
  • Ang pagtingin sa sinuses gamit ang fiberoptic scope (tinatawag na nasal endoscopy o rhinoscopy) ay maaaring makatulong sa pagsuri ng sinusitis. Ito ay karaniwang isinasagawa ng doktor na eksperto sa ENT.
  • Ang pagsagawa ng CT scan sa sinuses ay maaaring gamitin sa upang malaman kung ang operasyon ay kakailanganin.
  • Kapag ang sinusitis ay may kasamang tumor o impeksyong dulot ng fungus, kailangan isagawa ang MRI.

Ang pasyente na may chronic or recurrent sinusitis ay maaaring mangailangan ng sumusunod na paraan ng pagsusuri:

  • Allergy testing
  • Pagsuri ng dugo para sa HIV o iba pang pagsusuri para sa mahinang immune function
  • Ciliary function tests
  • Nasal cytology
  • Sweat chloride tests para sa cystic fibrosis

Lunas

Sa bahay

  • Paglagay ng mainit na basang tuwalya sa mukha ilang beses sa isang araw.
  • Pag-inom ng maraming tubig at ibang likido para maging manipis ang mucus.
  • Paglanghap ng steam dalawa hanggang apat na beses sa isang araw.
  • Pag-spray ng nasal saline ilang beses sa isang araw.
  • Paggamit ng air humidifier.
  • Pag-iingat sa paggamit ng over-the-counter nasal decongestant spray. Maaari itong makatulong sa umpisa ngunit ang paggamit dito higit sa tatlo hanggang limang araw ay maaaring makalala sa pagbara ng ilong.
  • Pag-iwas sa pagsakay sa eroplano, labis na pagbago ng temperature, o pagyuko ng paharap na nakababa ang ulo kapag may nararamdamang sakit o pressure sa sinus.
  • Maaaring subukan ang pag-inom ng acetaminophen o ibuprofen.

Gamot

Ang antibiotics ay karaniwang di kailangan para sa acute sinusitis. Karaniwang sa mga impeksyon na ito ay nawawala ng kusa. Gayunman, ang antibiotics ay maaaring makatulong ng kaunti upang paiksiin ang panahon ng pagkakaroon ng sinusitis.

Ang antibiotics ay maaaring ibigay kapag ang pasyente ay:

  • May nasal discharge na posibleng may kasamang ubo at di gumagaling makalipas ang 2-3 lingo.
  • Mayroong lagnat na mas mataas sa 102.2° Fahrenheit (39° Celsius).
  • Nakakaranas ng pananakit ng ulo at bahagi ng mukha.
  • May matinding pamamaga sa palibot ng mata.

Ang acute sinusitis ay dapat gamutin mula 10-14 araw. Samantala, ang gamutan ng chronic sinusitis ay mula tatlo hanggang apat na lingo. May iba namang mga pasyente na mayroong chronic sinusitis ang nangangailangan ng espesyal na gamot upang malunasan ang impeksyong dulot ng fungus.

Ang mga sumusunod ay iba pang paraan ng gamutan para sa sinusitis:

  • Allergy shots (immunotherapy) upang makatulong iwasan ang pagbalik ng sakit.
  • Pag-iwas sa mga bagay na nagdudulot ng allergies.
  • Pagamit ng nasal corticosteroid sprays at antihistamine upang pababain ang

pamamaga lalo na kapag mayroong nasal polyps o allergies.

  • Ang operasyon ay makakalinis at makakatangal ng bara sa sinuses. Ito ay maaaring isagawa kapag ang sintomas ng pasyente ay di nawawala makalipas ang 3 buwan kahit may ibang medikal na lunas na naibigay na. Maaari rin ito sa mga pasyente na nakakaranas ng higit sa dalawa o tatlong beses na acute sinusitis sa isang taon.
  • Ang sinusitis na dulot ng fungal infection ay maaari ring mangailangan ng operasyon. Ang pag-ayos ng deviated septum o nasal polyps ay maaaring makatulong sa pagbalik ng sakit.

Posibleng komplikasyon

Bagama’t bihira, ang mga sumusunod ay maaaring maging komplikasyon dulot ng sinusitis:

Pag-iwas

  • Ang pinakamabuting paraan ng pag-iwas sa sinusitis ay ang agarang pagamot sa trangkaso at sipon.
  • Pagkain ng maraming prutas at gulay na sagana sa antioxidants at sustansya na makakabuti sa immune system ng katawan at makakatulong sa paglaban sa impeksyon.
  • Pagkuha ng bakuna laban sa trangkaso bawat taon.
  • Pagbawas ng stress.
  • Paghuhugas ng kamay lalo na pagkatapos makipagkamay sa ibang tao.
  • Pag-iwas sa usok at mga pollutants.
  • Pag-inom ng maraming tubig at likido para pataasin ang moisture sa katawan.
  • Pag-gamit ng decongestants para sa upper respiratory infection.
  • Agarang pag-gamot sa allergies.
  • Pag-gamit ng humidifier para taasan ang moisture sa ilong at sinuses.

Sanggunian