Tainga

From Wikihealth
Jump to: navigation, search

Ang Tainga ang bumubuo sa sistemang pandinig at kaugnay nito ang pagkilala sa tunog at vestibular system. Ito rin ay may kinalaman sa pagmementena ng balanse sa katawan o equilibrium.

Ang tainga ay may tatlong parte: ang external ear, ang middle ear, at ang inner ear. Ngunit ayon sa gamic ng tainga, idinaragdag sa mga parteng ito ang auditory cortex ng utak.

Sa pandinig, ang tunog na dumadaan sa hangin ay pumapasok sa ear canal at tinatamaan ang eardrum kung kaya't ito'y naba-vibrate. Ang vibrations ay tumutuloy sa maliliit na buto ng middle ear o ossicles na bumubuo ng sistema ng interlinked mechanical levers: Una, ang vibrations ay dumadaan sa malleus o hammer na nagtutulak sa incus o anvil na siya namang nagtutulak stapes o stirrup. Ang base ng stapes ay gumagalaw papalabas at papaloob sa oval window na nagsisilbing pasukan ng vibrations. Inuudyukan ng stapes ang perilymph ng bony labyrinth at sa puntong ito, ang vibrations ay nagiging fluid-borne. Ang perilymph ang naglilipat ng vibrations sa endolymph ng membranous labyrinth papunta sa hair cells ng organ ng Corti. Ginagawang nerve impulses ng hair cells ang vibrations sa pamamagitan ng paggalaw. Tinataboy ng round window ang pressure na mula sa fluid vibrations. Ito ang nagsisilbing labasan na maaaring itulak palabas o palakihin, depende sa pangangailangan. Ang nerve impulses ay dumadayo sa cochlear nerve papunta sa auditory cortex ng utak kung saan tinutukoy ang impulses bilang tunog.

Contents

Parte ng tainga

  • External ear - Ito ang parte ng tainga na nakikita ng tao. Kilala rin ito sa tawag na pinna. Pinoprotektahan ng pinna ang tympanic membrane o eardrum at iniipon rin nito ang direct sound waves na pumapasok sa ear canal papunta sa eardrum. Ito ay may habang 1¼ pulgada. Ang canal ay nagtataglay ng sweat glands na naglalabas ng cerumen o earwax. Ang pagkakaroon ng sobrang cerumen ay maaaring makaharang sa pagdaloy ng tunog.
  • Middle ear - Ito ay isang cavity na puno ng hangin mula sa temporal bone. Hinihiwalay ng eardrum ang external ear at middle ear. Samantalang pinagdudugtong ng Eustachian tube ang middle ear at throat o nasopharynx. Ang kaugnayang ito ang nagiging dahilan upang ang tainga ay madaling magkaroon ng impeksyon o otitis media. Ang eustachian tube ang tumutulong sa pagbalanse ng air pressure sa parehong gilid ng eardrum. Karaniwang nakabagsak ang mga dingding ng tube. Ang paglunok at pagnguya ang nagpapahintulot sa tube para makapagpapasok ng hangin na kinakailangan para sa equalization. Ang pagbalanse ng air pressure ang tumutulong sa eardrum para mag-vibrate kapag tinamaan ng sound waves.
  • Inner ear - Ang inner ear ay mayroong buhol-buhol na fluid-filled tubes. Matatagpuan ito sa temporal bone ng bungo. Ang tatlong parte ng bony labyrinth ay: ang harapang parte na hugis puso na ginagamit sa pandinig; ang likod na parte, ang semicurcular canals na tumutulong sa pangangalaga ng balanse; ang vestibule na nagdudugtong sa cochlea at semicircle canals; at ang ultricle at saccule na responsible sa balanse.

Parte ng eardrum

Ang eardrum ay mayroong tatlong magkakaugnay na buto na tinatawag na ossicles na nagpapalit ng soundwaves bilang mechanical vibrations. Ang ossicles ang pinakamaliit na buto sa katawan ng tao. Ang hammer or malleus ang nag-uugnay sa kalooban ng eardrum. Ang anvil o incus ang naguugnay sa hammer papunta sa stirrup. Ang base ng stirrup o fopotplate ang pumupuna sa oval window na nagdudugtong sa inner ear.

Pagbabalanse

Ang semicircular canals at vestibule ay ginagamit sa pagkilala ng galaw tulad ng pagbilis o pagbagal at paghinto. Ang tatlong semicircular canal ay perpendikular na nakahanay sa isa't-isa upang maramdaman ang galaw ng bawat spatial planes. Sa ibaba ng canal makikita ang movement hair cells o crista ampullaris. Depende sa galaw, ang endolypmh na dumadaloy sa loob ng semicircular canals ay nanghihimok ng tamang movement hair cells. Ang hindi paggalaw ng ulo ay nararamdaman ng vestibule, lalo na ng utricle at saccule na nagtataglay ng position hair cells. Ang iba't-ibang posisyon ng ulo ay naghahatid ng iba't-ibang gravity effects sa hair cells. Ang mga otoliths o calcium carbonate particles ang pangunahing naghihimok sa position hair cells.

Ang hair cells para sa posisyon at galaw ay naglilikha ng nerve impulses. Naglalakbay ang impulses na ito sa vestibular nerve papunta sa synapse ng brain stem, cerebellum, at spinal cord. Walang tiyak koneksyon ito sa cerebral cortex. Sa halip, ang impulses ay gumagawa ng reflex actions para gumawa ng tamang sagot.

Sanggunian